Legioná? Jaroslav Janda nám p?ináší svědectví o hrdinství i ka?dodenním ?ivotě rakouského vojáka, vále?ného zajatce a později legioná?e v období 1. světové války.

                    Díky jeho bezmála 150stránkovému deníku Moje vzpomínky na světovou válku, který si zde m??ete stáhnout jako pdf nebo e-knihu, o?ívá svědectví, které nám p?i p?íle?itosti 100. výro?í 1. světové války p?ipomene její okolnosti i aktéry.

                    P?e?těte si kompletní verzi deníku, zkrácený ?lánek s výběrem toho nejzajímavějšího, pou?te se o srbské frontě, prohlédněte si unikátní fotogalerii, a co vám nebude jasné, osvětlí slovník s vysvětlivkami a komentá?i.

                    Chcete něco doplnit nebo máte vlastní poznatky o 1. světové válce?
                    Napište nám na info@ nebo diskutujte na facebooku.

                    Vzpomínky Jaroslava Jandy na světovou válku 1914–1918

                    (zkrácený ?lánek 12 stran)

                    M?j děde?ek Jaroslav Janda (1.1.1884 - 24.9.1969) pobyl na vojně mnoho let. V aktivu skoro ?ty?i roky v letech 1905 - 1908, kdy mu vojnu prodlou?il císa? pán z d?vodu anexe Bosny a Hercegoviny Rakouskem-Uherskem. Potom dalších témě? pět let strávil v 1. světové válce. V databázi legioná?? Vojenského historického ústavu je veden jako ?eta? 11. zdravotního oddílu.

                    Jako rakousko-uherský voják  byl odvelen na srbskou frontu a byl zajat po dobytí Valjeva srbskou armádou v prosinci 1914. V roce následujícím absolvoval onu strašlivou zajateckou anabázi ze Srbska p?es Albánii a? do tehdejší Valony (Vlorè), cestu lodí na Asinaru a pobyt ve zdejším zajateckém tábo?e a poté cestu do Francie a pobyt v několika tamějších táborech. Do sboru ?eských dobrovolník? legioná?? vstoupil ještě p?ed jeho oficiálním povolením podáním ?ádosti 4. 10. 1917 v tábo?e v Carpentras, od 12. b?ezna 1918 byl ve výcviku, poté p?esunut na frontu, ú?astnil se boj? u Vouziers a Terronu. ?ást výcviku absolvoval jako vojín u 21. pěšího pluku,  poté byl p?e?azen k 22. pěšímu pluku. Demobilizován byl 10. května 1919. Vrátil se ke svému ob?anskému povolání v Planografii v Krakovské ulici na Novém Městě v Praze, zásah? legií na obranu mladé republiky v roce 1919 se ji? neú?astnil.

                    V pr?běhu zajetí si Jaroslav Janda vedl podrobné deníkové zápisky s uvedením dat a zejména s podrobným ?asovým popisem pochodu zajatc? p?es Albánii do p?ístavu Vlorè. Ty se mu však v době jeho p?sobení na frontě ve Francii ztratily. V roce 1934 dostal darem dva prázdné vázané sešity, vrátil se tedy k myšlence své zá?itky popsat a 1. listopadu tého? roku se dal do práce. Pamě? ji? mohla tehdy padesátiletého mu?e trochu šálit, zd?razňoval však, ?e p?es mo?né drobné nep?esnosti v uváděných datech jednotlivých událostí bude psát jen o tom, co skute?ně pro?il. Zápisky dokon?il po dvou měsících práce na Silvestra tého? roku. V b?eznu 1962 ve věku ji? více ne? 78 let paměti znovu pro?etl, s úrovní vlastního literárního zpracování projevil velkou nespokojenost, ale p?es několik poznámek a dodatk? (nap?. za?azení úryvk? z knihy francouzského spisovatele H. Barbusse „Oheň“) ji? podstatné změny patrně z d?vodu zhoršující se paměti neprovedl.

                    V ?ervenci 2014 uplyne sto let od vypuknutí 1. světové války, ale ji? 1. ledna 2014 vzpomene naše rodina 130. výro?í narození našeho dědy. Proto jsem se rozhodla děde?kovy zápisky opublikovat v elektronické podobě; jejich vydáním bych chtěla splatit dědovi dluh za jeho lásku a obětavost v době mého raného dětství. Ní?e uvádím výňatky.

                     

                    Mobilizace a cesta na frontu

                    V neděli 26. ?ervence 1914 byla vyhlášena ?áste?ná mobilizace. Do 24 hodin se měli všichni p?íslušníci vojenských těles uvedených na plakátech vylepovaných na ve?ejných místech hlásiti u svých útvar?. M?j oddíl však nikde uveden nebyl, asi v souvislosti s tím, ?e z Prahy je do Mostaru v Hercegovině, kam jsem pat?il, dosti daleko. A? v úterý ráno 28. ?ervence jsem se tedy šel hlásiti na vojenské velitelství na Karlovo náměstí na Novém Městě. Upozorňoval jsem, ?e pat?ím do Mostaru k saniterák?m. Šikovatel ve slu?bě mi odebral vojenskou kní?ku, odešel do kancelá?e, za chvíli vyšel a prý, abych u? tam z?stal. Ven u? mě strá?e nechtěly pustit, t?eba?e jsem prohlásil, ?e se musím na vojnu p?ipravit a rozlou?it se s domovem. Později jsem se ale p?ece jen dostal ven a za to u? jsem tam nevlezl, jen skrze plot jsem se vyptával známých, co jsem s nimi v aktivu slou?il, kam jsem p?idělen, a tak jsem to dělal p?es týden, dokud nás neoblékli do mundúru a nenastoupili jsme slu?bu v Albrechtských kasárnách na Smíchově. Mobilizace šla u našeho útvaru velice špatně, jako by to byla ji? p?edzvěst pozdějších potí?í a nesrovnalostí. Speditér, který nám měl p?ivézt ze skladiště vojenskou muntúru a výzbroj, ji celý týden vozil po Praze. Rozkazy se neustále měnily, ko?í se závozníkem a nákladem se ?ídili dle těchto rozporuplných p?íkaz? a z Karlova náměstí vezli vše do Albrechtských kasáren, do Karlína na Invalidovnu, poté na Vyšehrad a nakonec opět na Smíchov. Mezitím pilně v ?ervencovém vedru zavla?ovali svá hrdla a tak jim týden pěkně uplynul. Asi za 14 dn? po vypuknutí války si náš kadet Manda povšiml, ?e k jeho útvaru nepat?ím, ale p?i pra?ském sanitním oddílu R.S.t. 3/8 (ReserveSanitatsAbteilung Nro. 3/8  Korps) si mě p?ece jen ponechali.

                    V noci ze 14. na 15. srpna jsem spal v kasárnách oble?en, měl jsem slu?bu jako „tagskaprál“. Ve t?i hodiny ráno byl vyhlášen „tagwach“ (budí?ek) a ji? ve ?ty?i jsme táhli o síle 12 sanitních oddíl? po 60 mu?ích st?edem Prahy na nádra?í císa?e Franze Josefa. Náš oddíl měl hornistu, kterému chyběly p?ední zuby a ani neuměl troubit, to mu však nebránilo, aby ve všech ulicích nevzbou?il spící obyvatele, kte?í udiveně vystrkovali hlavy z oken. Na nádra?í jsem se rozlou?il se sestrou Marií, asi dvě hodiny jsme tam ?ekali a dostali letáky s  písni?kami na cestu. První naše štace byla v Benešově, kde ?ty?em našim voják?m, tou?ícím se ještě osvě?it ?eským pivem, ujel vlak. Poté jsme dojeli do Vídně, a kdy? nás v noci p?etáhli na ji?ní nádra?í a jelo se dále k jihu, pochopili jsme, ?e jedeme na srbskou frontu.

                     

                    Na srbské frontě a v zajetí

                    P?es Záh?eb, Sisak a Sávský Brod, Vinkovci,  Guňu na levém b?ehu Sávy a Br?ku na pravém, kde p?išel rozkaz „všechno ven“ a dostali jsme první „saniteráckou“ práci.  Vykládali jsme dlouhatánský vlak plný puše?né munice, prý tam bylo 16 milion? patron. Z vysokého náspu jsme nosili bedny do p?íkopu a do strouhy, ze strouhy zase nahoru na louku a tam jsme bedny  skládali do kubík?. Po ukon?ení práce jakýsi oficír prohlásil, ?e je vše špatně. A tak jsme to p?ekládali podle šň?ry do ?ad a do vodováhy a? do tmy. Byla to pak ohromná pyramida.

                    V Br?ce jsme se usídlili v turecké škole a dostali k ošet?ení první raněné, jich? však denně mnohonásobně p?ibývalo. Všichni měli o?i „na vrch hlavy“, byli vyděšeni a vyprávěli s hr?zou o šrapnelech, o tom, jak Srbi umějí dob?e st?ílet. Vyfasovali jsme 30 voz? s koňmi, ko?í byli místní sedláci, mobilizovaní na po?átku války. Ti se zpo?átku domnívali, ?e byli povoláni k jednorázové práci, kdy? poznali, ?e s námi mají být natrvalo, dosti se jim to zajídalo. A tak se stalo, ?e starý táta vyst?ídal syna – hospodá?e, dítě tátu a postupně místo zdravých silných sedlák? ko?írovali naše povozy děti a starci. Náš oddíl  na po?átku války s bohatými zásobami slamník?, dek a lo?ního prádla, potravin a nádobí vyjel k frontě.  V době p?íprav p?echodu p?es ?eku Drinu, tvo?ící hranici mezi Bosnou a Srbskem, jsme dle rozkazu stavěli feldšpitál ze strom? a větví, ovšem jen proti slunci, ale nikoli proti dešti. Tenkrát nepršelo, a ?ádný na to nep?išel, ?e by mohlo.  První ranění byli srbští vojáci. Také jsme měli polní mši s kázáním, na ni? muselo všechno kolem lágrující a na útok se p?ipravující vojsko. Feldkurát Gabriel si to pak od pán? d?stojník? „vypil“, morálku mu?stva nijak nepozvedl. Kázal toti?, ?e se nalézáme ve velikém nebezpe?í, ka?dou chvíli m??e zaznít povel: Zachraň se, kdo m??eš, nep?ítel je tu!  

                    Jako ?eta? jsem ?asto některý ?as i denně jezdil ke korpskomandu k „abfertigungu“ pro rozkazy, s hlášením, pro polní poštu atd. do vzdálenosti 15-20 km podle toho, kde jsme lágrovali. Jezdil jsem vozem podobným bry?ce bez pér, místo sedadla jsem měl jen otep sena.  K tomu zni?ené cesty, tak jsem v?dy p?ijel pozdě ve?er celý rozmlácen a rozt?esen. Jednou ve?er p?ijedu, a hned Macák na mě: „Po?kej, zugsfíro, ty budeš zav?enej, ukrad´ jsi oficír?m uherský salám!“ Myslel jsem, to bude nějaká legrace. Ale všichni mi vá?ně potvrdili, ?e v noci někdo ukradl d?stojník?m salám, podobný salámu mému, a ten byl ú?edně zabaven.  Druhý den jsem ho však dostal zpět, jen dvě kole?ka od?íznutá. Profesor Pelná?, náš léka?, si toti? všiml, ?e konec mého salámu je p?íliš suchý a starý. Odkrojili dvě kole?ka a zkoumali, zda za dvanáct hodin konec takto okorá. To se nestalo, a tak se p?esvěd?ili, ?e není jejich, nebo? z něho jedli ve?er p?edtím, ne? jim byl ukraden.

                    Po krásných teplých dnech nastal v ?íjnu 1914 déš? a my neměli nic nad sebou.  Po prvním dešti stekl z našich plachet škrob a byly jak ?ešeta. Na poli u Suljin-Háruň se nacházela hlavní armádní zásobárna. Po navezení mouky za?ali peka?i v pojízdných pekárnách péci komisárek, ale déš? většinu pytl? mouky brzo úplně poni?il. Srbi naplnili lodní mlýny kamením a pustili je po rozvodněné Drině. Mlýny všechny našimi pionéry postavené pontonové a bárkové mosty pobo?ily a vše uplavalo. Pionér?m nez?stalo nic ne? prázdné podvozky. Nato Srbi zaúto?ili a v těch zmatcích na ústupu se mnoho lidí utopilo v ?ece.

                    Ve Zvorníku jsme denně ošet?ovali několik stovek nově p?ivá?ených raněných. Nemocnici jsme z?ídili v kasárnách, ranění le?eli na podlaze ve všech barácích i kolem barák? venku. Kucha?i ve dne v noci va?ili, p?i tom si sami museli zabíjeti ?ivé voly, ostatní roznášeli jídlo, tě?ce raněné jsme snášeli z voz? atd. Já měl navíc za úkol shánět chleba od místních peka??. Pracovali jsme týden ve dne v noci. P?icházely rozkazy posílat naše lidi do fronty sbírat raněné. Trény s raněnými stály pak ve velikém lijáku na dvo?e, lehce raněné jsme vynášeli z baráku na déš? a tě?ce raněné se sna?ili umístit vevnit?. Jakmile se nám poda?ilo vše uspo?ádat, p?išel rozkaz k ústupu do Tuzly a poté do Sapny.

                    Poté na po?átku listopadu rakouská armáda zaúto?ila, p?ekro?ila Drinu a my jsme se po mnoha peripetiích se zapadlými vozy usadili v Kamenici v soudní budově. V celém měste?ku ve všech domech i skladištích samí ranění, asi p?ldruhého tisíce.  Mimo toho asi 600 zajatých Srb?, které jsme té? krmili a hlídali. Ranění byli do našeho p?íchodu úplně bez pomoci, rány si balili do list? ze soudních knih a protokol?, inkoust se jim vpil do ran, nedalo se to ni?ím o?istit. Z toho byly ?etné otravy krve, mnoho p?ípad? tetanu. Z po?átku tam byl jeden léka? (byl brzy odvelen jinam), s tím jsem chodil po domech a odebírali jsme nemocným mo? do prázdných dělových mosazných patron od šrapnel?. Zásoby jsme brzo vy?erpali, a tak se dělaly nájezdy do opuštěných vesnic a rekvíroval se dobytek, krávy i prasata, aby bylo co va?it. Pán?m d?stojník?m jsme naopak zrekvírovali bednu od ?erveného k?í?e s potravinami pro raněné, kterou ukrývali ve skladišti.

                    20. listopadu jsem dostal rozkaz jet do 17 km vzdáleného Valjeva,  po vy?ízení zále?itostí na korpskomandu ?. 15 jsem měl nakoupit zásoby a p?ivézt poštu. Ty scény po cestě byly strašné, uvázlá auta, mrtvoly lidí v blátě le?ící, mezi nimi i jedna ?ena, mrtvoly mladých vodi?? osl? a koní, desítky zví?at. Jelo se p?es všechno, koni p?es krk jedním kolem, ?ádný to neporu?il odklidit. V?bec trény a jejich d?stojníci, ti prohrávali válku svou nedbalostí a hloupostí.  Srbové na ústupu za sebou ni?ili telegrafní ty?e a dráty se válely po silnici. Takový etapový trén (měl a? 150 voz?, vp?edu dva d?stojníky a ?eta?e a kaprála na koních) vjel do drát?, koně se do nich zapletli, celý trén z?stal stát. ?idi? vozu slezl, koně vypletl, p?ejel, ale drát z?stal na silnici. Nezapletl-li se druhý, jistě to byl bu? t?etí ?i ?tvrtý pár koní; a pak se procedura opakovala. Tak to šlo dob?e celý měsíc a „osvícené“ d?stojníky od trénu ani nenapadlo, ?e by ten drát prostě mohli dát z cesty odstranit.

                    Do Valjeva jsme se na p?íkaz korpskomanda p?estěhovali na Mikuláše a doufali jsme, ?e po opravě úzkokolejky do Mladenovace a dráhy do Bělehradu budeme moci posílat raněné do Rakouska, a do Srbska budou p?icházet zásoby a munice. Kdy? jsem dle rozkazu dovedl feláka Glovackiho ke korpskomandu, aby nás ohlásil, k našemu p?ekvapení se ji? šikovalo na ulici témě? p?ipraveno k odchodu. Stála tam kavalerie co ochrana, dále všechny kancelá?e v bednách a na koních, a všechen personál, kterého bylo hojně, generálové, štábní oficí?i atd. Dráty od telefon? ust?íhané, u? jsem za?al vě?it, ?e zase pobě?íme. Ale náš abteilung byl ur?en z?stat u raněných, ve městě jsme za?ili dělost?eleckou bitvu a upadli do srbského zajetí. P?edtím jsme se po útěku ma?arských saniterák? museli ujmout špitálu v budově místního gymnasia, 30 našich lidí na 3 000 raněných v nemocnici, v domech, školách a hotelích.

                    Ranění nebyli dlouho p?evazováni, v obvazech plno vší, někte?í měli u? otravu. Dr. Milota a dr. Schwarz pracovali od ?asného rána dlouho do noci pouze na amputacích.  Kadeta Mandu jsme p?ivezli nemocného, měl skvrnitý tyfus. První z našeho oddílu také zem?el, šli jsme mu na poh?eb všichni, ve dvojstupu se šavlemi.  Na hrob jsme mu dali k?í?, byl pochován v rakvi a sám. Ve sklepě gymnasia stále p?ibývalo mrtvol. Nakládali jsme je na v?z vojenské lékárny a p?evá?eli na h?bitov, kde byly ukládány do šachet po 25. Naše poh?bívání vypadalo však nejslušněji, h??e byli poh?bíváni z jiných nemocnic, vezeni na malých srbských mizerných vozech, po cestě spadla hlava nebo noha a brousila se o kolo. Od rána do ve?era se jezdilo a dlouho jsme nesta?ili mrtvé odvá?et, zvláště kdy? naplno vypukly epidemie.

                    15. ledna 1915 jsem cítil, ?e mnou lomcuje zimnice, mě?ím si teplotu a mám 39.2 hore?ky. Mnozí z našich u? le?eli nemocní, do té doby zem?eli t?i, tak jsem si ?ekl, snad také p?jdeš do neznáma. Chtěl jsem, aby po mně zbyla fotografie, dal jsem se tedy vyfotografovat. Zaplatil jsem p?edem, ?e si pro obrázky pošlu. Napsal jsem adresy dom? bratrovi a sestrám a po?ádal jsem kamarády, aby mně vyzvedli fota a poslali je na p?íslušné adresy. Pak jsem ulehl. Tu noc jsem měl jistě p?es 40 stupň? hore?ky, ve všech kostech bolest, jako bych v nich měl ?havé olovo, a pak jsem nic o sobě nevěděl. Proti hore?ce mi dávali ledové obklady, blouznil jsem, slyšel ot?esy země, chvějící se pod tíhou na frontu ta?ených dalekonosných srbských děl. Po dvou týdnech jsem se za?al uzdravovat, zatímco jiní kolem mě m?eli. Mezi nimi m?j dobrý kamarád Josef Falout.

                    Pak p?icházely dopisy na vojáky, kte?í však u? zem?eli. P?íbuzní doma nemohli o svém blízkém nic zvědět, psali adresu na nás všechny zajatce: Vále?ní zajatci ve Valjevu. Prosili nás, abychom jim napsali pravdu, aby alespoň věděli jistě, kde zem?el. Posílal jsem pak mnoho lístk? na všechny strany se všemi daty zanesenými v úmrtní knize. P?íbuzní zprávám nechtěli vě?it a znovu mi psali o další podrobnosti.

                    V zá?í 1915 jsem za?al pracovat v šesté reservní nemocnici, srbský pan doktor v hodnosti majora si dal zap?áhnout ko?ár a osobně si mě vy?ádal na zajateckém komandu. Na chvíli jsem byl zase ?lověkem. Spal jsem na vlastní posteli, ?istě ustlané, v pěkném pokojíku, dostal ?isté vy?ehlené prádlo a bílý pláš?, vykoupal jsem se v lázni, a dostával jsem denně ¼ litru dobrého ?erveného vína. Mimo to jsem si zvykl píti slivovici, ?ekli mi, ?e mi to pom??e od pr?jmu, kterým jsem trpěl po celou válku. Měl jsem dozor nad 20 rakouskými ošet?ovateli raněných, nemocní a ranění byli Srbové, poskytována byla dobrá strava a velice dobré ošet?ení léka?ské.

                     

                    Anabáze z Valjeva do Valony

                    Po útoku Bulharska na Srbsko nastala zlá doba pro naše „hostitele“ a pro nás hrozná cesta Srbskem a poté Albánií. My z nemocnic jsme vyrazili 19. ?íjna. P?es ?a?ak, Trstenik a Kruševac do Prištiny se ještě dob?e šlo v útvarech, měli jsme trochu peněz a ob?as jsme i něco jídla fasovali. V pozdějším ?ase hladem a nemocí vy?erpán ?asto jsem z?stal sám, a? druhý ?i t?etí den se s našimi zase shledal. Všechny cesty byly do nedohledna zaplaveny zajatci, kterých se po?ítalo 65 000, dále šlo 60 000 srbských rekrut? a několik tisíc ?ák? d?stojnické školy srbské. Na ústupu jsme viděli st?ílet srbské dělost?electvo, zatím, co jedna baterie st?ílela, druhá nás p?edjela, zaujala nové posice a pak druhá zas ustupovala na nové místo odporu. Pozoroval jsem srbské dělost?elce, byli úplně klidni p?i tom, ?ádný strach neb panika. Výborná organisace.

                    P?es Kosovo pole a Mitrovici jsme se dostali do Bicany a stezkou pro osly stoupali do hor. Vysoko v horách foukal silný vítr, poletovaly vlo?ky sněhu a nikde nebylo místa rovného, kde bychom se mohli p?i spaní polo?it bez obavy, ?e se někam nez?ítíme do propasti. Šlo se nám h?? a h?? do vysokých kopc? a zase hluboko do propastí, denně jsme se brodili p?es potoky, někdy ani oheň jsme neměli, a kdy? ano, va?ili jsme si jen ?aj z ostru?in. Za?alo silně mrznout a lidé padali, aby u? nikdy nepovstali.

                    Po p?íchodu do Malé Debry jsem prodal Faloutovy hodinky, ale za papírové peníze mi nikdo nechtěl jídlo prodat. V měste?ku Struga na b?ehu Ohridského jezera se mi poda?ilo vyměnit s mladou dívkou poslední kousek mýdla za veliký krajíc chleba. Za celou válku jsem takový nikde v Srbsku neviděl! Pravý ?itný chleba, veliký krajíc z velikého selského bochníku, jako by ho ukrojila naše ?eská „pajmáma“. Zašel jsem k jezeru za boudu a tam jsem celý krajíc snědl. P?ed tím jsem byl blízek zoufalství, ten krajíc mi ?íkal: doufej, dějí se i nemo?nosti, nezahyneš! Te? s lepší náladou a novou nadějí do budoucnosti jsem vykro?il do města. A tam se mi poda?ilo za papírový desetidinár nakoupit ?ty?i veliké nasolené ryby!

                    Na h?ebenech hor bylo u? 75 cm sněhu a dále hustě sně?ilo. S povolením srbského podporu?íka a zákazem rozdělávat oheň  jsme z?stali dvě noci v jakémsi chlévě. Ve dne, kdy? jsem musel ven, byl jsem úplně oslepen od sněhu. T?etí den jsme mohli jíti dál, já se s bolavýma o?ima díval na nohy ?lověku, který šel p?ede mnou, abych viděl, kam mám šlápnout. Hned po ránu jsme se museli brodit vodou. Ihned nám to na nohách mrzlo. Kouskem zašpi?atělého d?eva jsem si vyš?uchoval z rozpadlých bot sníh, který se mi tam nacpal a utvrdl tak, ?e jsem nemohl jíti. Cestou jsme viděli zmrzlé a polozmrzlé le?et na zemi. P?es nebezpe?ná místa mě p?eváděl Rubáš, abych se nez?ítil do propasti. Všechno mi na zemi splývalo, neviděl jsem, kde mám stoupnout. Sestoupili jsme do údolí, poprvé za celou cestu do teplého kraje blízko mo?e u měste?ka Elbasánu. Prodali jsme poslední kusy šatstva za kousky zahradního turka, nava?ili guláš z koňské zdechliny. V noci však zase p?išel mráz. Po dalších peripetiích jsme se 6. prosince 1915 ocitli na lukách p?ed Tiranou, 8. prosince p?ed branami Dra?e.

                    Tam jsem se po dvou měsících opět „uviděl“, kdy? jsem se u pot??ku myl. Jak jsem se nad vodu nahnul, viděl jsem ve vodě jako v zrcadle chlapa, a? jsem se ulekl. Oto?ím se, kdo za mnou stojí, byl jsem tam sám. Podívám se znovu, ale poznat jsem se nemohl. To tedy jsem byl já! Vzpomínal jsem, jak jsem litoval v duchu ty druhé, a odhadoval, jak asi daleko se ještě povle?ou, ne? padnou! Sám jsem se nikde neviděl, zrcátko jsem neměl, a te? jsem se náhodou spat?il, jak ještě daleko ubo?eji vypadám ne? ostatní!  Celých sedm neděl jsem se neholil, byl jsem zarostlý, hubený, na hlavě směšnou trosku ?epice – zkrátka dlouho jsem se prohlí?el, ne? jsem uvě?il, ?e jsem to skute?ně já!

                    Vzhledem k ost?elování Dra?e rakouským lo?stvem byla naše karavana p?esměrována do Porty Valony (dnešní Vlore) a poslední z mnoha ?ek, kterou jsme na této cestě p?echázeli, byla Vojusa. Na pokyn italského ser?anta „avanti“, který ?ídil nalodění na prám a všiml si mého tou?ebného pohledu, jsem se dostal mimo po?adí 15. prosince s cizí ?etou na druhou stranu ?eky. Obstoupil nás oddíl bersagliér?, bodáky nasazené, široké klobouky s pe?ím, ouzké kalhoty, peleriny na ramenou, a u? nás vedli ve ?ty?stupu.

                    Zcela jistě jsem si tím zachránil ?ivot. Ti, kte?í toho dne nebyli p?evezeni, hrozně zkusili. Po strašlivé pr?tr?i mra?en stoupla voda v ?ece o několik metr?, prám se utrhl a odplaval a ti za ?ekou, bylo jich několik tisíc, z?stali deset dní bez pomoci a bez jídla.

                     

                    „Pole ztracené“

                    Po dvou dnech jsme se nalodili na italskou dopravní lo? Gordoba a vypluli z valoňského p?ístavu kolem Apeninského poloostrova na Asinaru. Ostrov měl jen malý p?ístav, kde se p?ed válkou nacházela malá karanténní stanice pro cestující z Asie a z Afriky. Vozili nás na bárkách, se?adili a pochodem vchod do lázní a desinfekce.  Oble?ení do vydesinfikovaných oděv? s vyfasovanou dekou jsme pochodovali asi p?l hodiny cesty od p?ístavu. Tam jsme byli rozděleni po pěti a ka?dá pětice dostala dohromady jeden stan. Ihned jsme je stavěli do ?ad na trávníku. Vál studený vítr od mo?e, celou noc jsme se klepali zimou.

                    Po nějaké době jsme dostali nové mundúry a vystavěli v rovinaté ?ásti „Oslího ostrova“ nové tábory. Náš se jmenoval „Campo perdu“, ?esky „Pole ztracené“, a p?esná adresa pak zněla „Campo perdu, II. reparto, III. gruppo, Isola Asinara“.  V tomto tábo?e jsme snad na tom byli ještě nejlépe ze všech. To proto, ?e naše lo? po dva týdny pro nás t?ikrát denně va?ila, i víno jsme dostávali a tak jsme se zase trochu zrestaurovali. Našich mrtvých na choleru zem?elých bylo sice několik stovek, ale v jiných táborech se jednalo o tisíce zajatc?.  Byli to zejména ti, kte?í nejd?íve ?ekali na obnovení p?evozu p?es Vojusu a jedli všechno mo?né, ?áby, ještěrky, trávu i mrtvé kamarády. Doplazili se do Valony a divoce se vrhali na suchary, které jim Italové rozdávali. Na lo? se dostali ve zbědovaném stavu, jejich lodě neměly za?ízení na transporty ani neva?ily, jednou denně jim rozdali studené konservy a suchary. Proto všichni ji? na lodích po stovkách umírali a my jsme poté na b?ehu ostrova mrtvoly odnášeli a poh?bívali v šachtách.

                    Na tuto adresu jsem také jako první obdr?el na svátek svatého Josefa 19. b?ezna 1916 peně?ní dopis od bratra na 49 lir. V tehdy nově z?ízené kantině jsem všem v našem stanu koupil chléb, sýr, salám, rybi?ky a víno a uspo?ádal pro ně hostinu. Po krásném jaru, kdy na Asina?e vykvetly tisíce květ?, p?išlo léto a na ostrově bylo k nesnesení. Veliké vedro, ?ádný stín, vítr s pískem, nedostatek vody, která se musela p?ivá?et ze Sardinie, to vše vedlo k tomu, ?e jsme tou?ebně ?ekali, kdy nás lodi za?nou p?evá?et do Francie.

                     

                    Ve francouzských táborech

                    18. ?ervence jsme s naší nákladní lodí v doprovodu dvou torpédovek p?istáli v Toulonu. Nejprve jsme byli internováni v ji?ní Francii v tábo?e Scarpiagne, poté jsme byli děleni na skupiny a naše skupina o 120 zajatcích byla po r?zných peripetiích p?evezena do Biessardu asi 40 km od Le Havru, kde se nacházel německý zajatecký tábor. Do práce se jezdilo na parní?cích na velké zámo?ské lodě. Pracovalo se nep?etr?itě ve dne i v noci na osmihodinové směny, vylo?ovalo se uhlí, brikety, koks, papír, d?íví, obilí bu? na vagony, nebo na velké vle?né ?luny. Dělal jsem velitele pracovní ?ety a tlumo?níka a nau?il jsem se jezdit s lodním je?ábem. Jeden feldvébl Němec p?išel k mé partě a poslouchal moje lidi, jak ?esky a chorvatsky mluví mezi sebou p?i práci. On nerozuměl, tak se mě ptal: „Ti lidé mluví rakousky, ?e?“  Divil se tomu, kdy? slyšel, ?e rakouská ?e? neexistuje a kolika ?e?mi se v Rakousku vlastně mluví. Náš „spojenec“ toho nevěděl.

                    Skoro denně jsme viděli p?ijí?dět velké námo?ní lodi s anglickými vojáky, jezdily a? do Rouenu, ?eka byla hluboká.  Jak uviděli německé zajatce,  pok?ikovali na ně  „nieder mit Kaiser!“ Němci zase na ně, Angli?ani se nahrnuli na palubě na stranu k nám, a? se lo? hodně naklonila. Angli?tí vojáci byli v?dy v novém mund?ru jak ze škatulky. Francouzi měli starý spravovaný mund?r. Na frontě a za frontou jsem později pozoroval, ?e Angli?ané jsou moc pyšní, nafoukaní, s nikým se nekamarádili.

                    V polovině listopadu jsme byli nákladním zape?etěným vlakem p?evezeni k Pa?í?i a vypuštěni na nádra?í Susy-Bonneuil, odkud jsme šli pěšky k ?ece Marně, kde se stavěl vojenský p?ístav a na něj navazující ?eleznice. Tamější zajatecký tábor byl obsazen pouze Slovany, byli tam zejména Chorvati. Zde jsem pro?il románek v dopisech se Švýcarkou sle?nou Mínou, který se p?erušil v polovině ledna, kdy jsme byli náhle skupina 18 šikovatel? a ?eta?? odvezeni nejprve do Etampes asi 100 km ji?ně od Pa?í?e a poté do Orleansu. Poslední dopisy od Míny jsem obdr?el právě sem, pak u? jsem nic o ní nezvěděl, ani po válce, kdy? jsem psal jí i její matce do Švýcar. Posledním táborem, kde jsme my rakouští zajatci byli internováni spole?ně s Němci z ?íše a Bulhary, byl Carpentras asi 26 km severně od Avignonu.

                    V našem baráku bylo asi 60 ?ech?, smýšlením rozdělených do t?í skupin. Já jsem pat?il do skupiny „revolu?ní“, která chtěla rozbití Rakouska-Uherska a pora?ení Německa. Druhá skupina si to p?ála také, ale ze strachu p?ed „Rakušáky“ ml?eli, jen mezi ?ty?ma o?ima nám dávali za pravdu, ale nahlas své mínění se báli pronášet. A? na ?eta?e Karla S., v civilu strá?níka z Plzně, ten chtěl ?eskou autonomii v rámci Rakouska. Pak tu byla skupina t?etí, ta chtěla jen vítězství Německa a Rakouska, z nich si po?ínal a? zu?ivě František P. Měli jsme mezi sebou neustálé slovní p?tky, p?i nich? jsme dostávali najevo, ?e a? bude konec války, ?e se dom? nebudeme smět vrátit, jinak ?e budeme viset.

                    4. ?íjna jsme si p?e?etli v novinách „?eskoslovenská samostatnos?“, ?e u? se o to jedná, ?e nám bude povolena naše ?sl. armáda. A tak se nás ten den p?ihlásilo 10,  jako „na po?est“ svátku císa?e Fr. Josefa, do legií. P?ihlášky jsme psali ?esky a francouzsky a p?edali je do kancelá?e. Zajetí, stále mezi dráty a mezi stejnými obli?eji, a pak ty vě?né hádky p?sobily na nás neblaze. Rozhodli jsme se, ?e se p?ihlásíme dobrovolně na práci, na kácení lesa. Se dvěma Němci nás bylo celkem 22.  Ostatní Němci a také Ma?a?i nás prohlašovali za zrádce, ?e jdeme pomáhat Francouz?m, a? nemusíme. My si z toho ale jen tropili smích, měli jsme se dob?e, v lese jsme si va?ili, práce nebyla namáhavá, ?ádný nás nehonil. Denně jsme šli dvakráte p?es město, leccos zajímavého a nového viděli, bylo to trochu jako na svobodě, t?eba s námi chodila strá?. Byli to starší vojáci, celý den hledali v lese laný?e, ani jsme toho nepozorovali, ?e nás hlídají.

                     

                    Vzh?ru do legií!

                    Po Vánocích jsme byli všichni ?eši pozváni do kancelá?e, kde nás o?ekávali dva naši legioná?i. Bratr poru?ík Martínek k nám měl ?e?, ale ?ekl bych, ?e mohla míti lepší ú?inek, kdyby byla pronesena jinak, volena jiná slova, ne? ta, která v mnohých budila hr?zu, t?eba: „naše práce bude krvavá“. Tak dva z u? p?ihlášených ubyli, pod záminkou, ?e po?adují, aby jim byla zachována hodnost. Kde?to my ostatní jsme tam všichni vstoupili jako prostí vojáci. Docílili toho později a setkali jsme se s nimi a? na frontě. Druhý den jsme byli p?estěhováni do baráku po Srbech a v našem baráku se potom mnozí ?eši smutně projevili, kdy? proti nám sch?zovali a mluvili proti celé akci zahrani?ní. Avšak také jeden Němec, ?eta? p?vodem od Mostu, do této doby v?dy mě zdravil „servus Janda“, te? mě zdravil „nazdar Janda“ a p?itom se na mě usmíval. Ten prohlásil, ?e nás zcela chápe a ?e je zcela v po?ádku a naší povinností chtíti svou samostatnos?, ?e nás to jen ctí.

                    P?i lou?ení s táborem nám byla ze všeho nejmilejší ?e? mladého bulharského kadeta na rozlou?enou. Mluvil velice pěkně, ?istě a pomalu, ?e jsme mu všichni dob?e rozuměli. ?eši, co s námi nešli, plakali a slibovali, ?e p?ijdou, abychom se ale postarali o to, aby byli dáni do jiného tábora bez Němc?. Druhého dne ráno jsme odjí?děli p?es Avignon do Marseilles.  Tam jsme celých 6 neděl ?ekali na další bratry.

                    Poté jsme p?es Toulouse, Bordeaux a Angoulême odjeli do Cognacu. Doprovázeli nás francouzští ser?anti, měli jen pistole, omlouvali se nám, ?e nás nevedou co zajatce, ale ?e nás doprovázejí jen jako pr?vodci. Všichni jsme měli na ?epicích bílo?ervené pásky a u? bez potupných ?ísel a písmen. V Cognacu na nádra?í nás o?ekávala ?eská vojenská hudba, zahrála nám obě naše hymny a vedla do města. Někte?í se v kasárnách dali do tance, kdy? se dostavil generál Janin s kapitánem Šnejdárkem. Rozdělili nás po rotách, dostal jsem se s Rosypalem k 6. rotě 21. pluku. Naše ?eta byla většinou z bývalých srbských zajatc?, několik „Rus?“ a „Amerikán?“. Všichni ale ?eši, a tak jsme si také ?íkali, abychom se rozeznali. Byli jsme ubytováni v prvním pat?e skladiště upraveného k bydlení. Druhý den jsme dostali vojenský oblek, pušku atd. a ve?er u? jsme mohli jíti volně do města na vycházku. Tím u? opravdu kon?ilo naše dlouhé zajetí a my se cítili velice š?astni a svobodni. P?i zapisování šikovatel Chrástek chtěl mě dát zase k saniterák?m, a ?e budu desátníkem. Já jsem však nechtěl ani slyšet, chtěl jsem k st?elc?m a bojovat proti nep?íteli.

                    Nastal d?kladný výcvik a postupně se nás nashromá?dilo v Cognacu tolik, ?e jsme se tam nemohli vejít.  Za?al se stavět 22. pluk, a ten byl ur?en do Jarnacu. Jedna ?eta z ka?dé roty měla tvo?it základ roty pluku ?. 22. Všichni jsme chtěli ale z?stat u 21. pluku. Proto se losovalo. Na naši ?etu padl los.

                    Po ukon?ení výcviku p?išel rozkaz poslat několik set našich lidí na frontu k Soissons. Neměli býti zatím pou?íváni k útok?m, ale byli po deseti umístěni mezi francouzské vojáky, dr?eli hlídky a pozorovali, jak si francouzští vojáci po?ínají. Po obdr?ení povolení se zapojili do výpad? a vedli si velmi úspěšně. Sotva odešli do zázemí, Němci za?ali ofenzívu a vytvo?ili pr?lom francouzské fronty mezi Soissons a Remeší a? k ?ece Marně k Château-Thierry. Byl to poslední německý úspěch, který stál na obou stranách mnoho krve, Němci ale byli vr?eni zpět a od té doby byli stále v defenzívě.

                    My se zatím lou?ili s Cognacem a Jarnacem, jeli vlaky p?es Tours do Darney u Epinalu. Byl jsem spole?ně s p?ítelem Záho?íkem p?eveden od šesté roty st?elc? „na týden ?i dva“ opět k saniterák?m. Kdy? se francouzský léka?, jemu? jsme byli p?iděleni, dověděl, ?e jsem byl ?eta?em u sanity v Rakousku, nechtěl k mému návratu svolit, ?íkal, ?e jsem na správném místě. Nedalo se nic dělat, ?asem jsem se s tím smí?il, zvláště ?e tam z?stal i Záho?ík.

                    Na konci ?ervna 1918 p?išlo slavnostní p?edání praporu našeho pluku. Bylo to něco krásného. Zú?astnil se ho francouzský president Poincaré, náš ministr dr. Beneš, mnoho francouzských a spojeneckých vysokých d?stojník?, i srbský tam byl. Bylo p?ítomno také několik starých francouzských vyslou?ilc? z války roku 1870. Pěvecký sbor za dirigování bratra Rytí?e zpíval sborové písně, všichni, oba pluky, jsme zpívali: „Bývali ?echové“ a „Kdo? jsú bo?í bojovníci“. Proběhlo mohutné defilé. Zašli jsme za návrší, se?adili jsme se ve dva mohutné proudy po rotách. Pak jsme vyrazili. Stále se objevovaly nové a nové ?ady. P?ed francouzským presidentem a celou jeho vznešenou spole?ností byla louka, rovina, šli jsme jako ocelové hradby. Dostali jsme pochvalu, všechno velice dob?e dopadlo. Potom byla prohlídka našich ubikací. Měli jsme je okrášlené. Popsané nápisy, ?esky i francouzsky, La Victoire ou la Mort! Vítězství nebo smrt!

                     

                    V bojích na západní frontě

                    Na frontu v Alsasku-Lotrinsku jsme pochodovali pěšky asi 6 neděl, zpo?átku ve dne, později v noci, v?dy 9-10 hodin, a to nejprve do Rouges Mont poblí?e Altkirchu. Odtud jsme zamě?ovacím dalekohledem z dělost?elecké pozorovatelny měli mo?nost pozorovat  Mylh?zy a Basilej. V Mylh?zách state?ně dýmaly komíny, jistě tam Němci vyráběli munici ve dne v noci.

                    Francouzská tě?ká artilerie, motorizovaná a na šestikolových autech velice pohyblivá, st?ílela a? 18 km daleko st?elami několik metrák? vá?ícími. Obsluha děl jezdila a bydlela asi v deseti obrovských autech, podobných stěhovacím voz?m. Vozili s sebou dílnu, je?áby, munici, ?ekali, a? se setmí, uschováni pod stromy, aby je aeroplány nevyslídily. V noci p?ejeli na p?edem ur?ená vybetonovaná stanoviště, děla p?ipravili k palbě, rozst?íleli, co chtěli dle programu rozst?ílet, a ráno, kdy? je německé aeroplány hledaly, u? byli dávno na jiném místě. Sešli jsme se s nimi později u Vouziers.

                    Do první linie jsme táhli v noci, a sice více napravo ke švýcarské hranici. Po p?íchodu do vesnice na naše stanoviště nás Němci za?ali ost?elovat z děl. Dělové koule létaly se silným hvízdotem p?es naši stodolu, dopadaly ale dále za vesnici. Neměli jsme ?ádných ztrát. Po?ítali jsme s tím, ?e naše no?ní pochody byly vyzrazeny. Z Belfortu jsme poté celá divize, 21. a 22. pluk ?sl. a 119. pluk francouzský, postupovali za st?elby našich protiletadlových děl do Champigny a poté se p?esunuli vlakem do Epernay. Postupně jsme procházeli místy, kde se ji? ?ty?i roky bojovalo. Vše bylo granáty p?eoráno a zpustošeno a? hr?za, tam musely padnout statisíce lidí. Ze starých les? ?ouhalo jako by strniště ze silných strom?, a zbytky strom? byly celé rozštípané nastojato od granát?. Lesy byly vyrabované, Němci v nich zakládali parní pily, ?ezali na místě trámy a prkna, a co nespot?ebovali v zákopech, vozili dom?. ?asto jsme ?etli na sloupu, tady stávala obec ta a ta, marně jsem se namáhal najít stopu alespoň po jediném domě.

                    Němci ustupovali, byli jsme ve druhé linii na frontě mezi Soissons a Remeší, denně jsme je pronásledovali 10 a? 20 km. Viděli jsme ú?asná německá opevnění, zákopy, a mnoho drátěných p?eká?ek, a? 16 m širokých ve t?ech ?adách za sebou. K?ly byly ?elezné a po zemi bylo rozházeno plno pichlák? ze ?eleza tak dělaných, ?e v?dycky jeden ostrý hrot byl vzh?ru, a? se to p?evalilo, jak chtělo. P?eká?ky byly v místech, co jsme táhli, málo poškozené, jen tanky nám projely cestu, Němci bez obrany je rychle opouštěli, kdy? jim hrozil obchvat na k?ídlech. Dělost?electva tam byla ohromná spousta a stále p?es nás st?íleli. Vpravo i vlevo zároveň s námi postupovaly a do veliké dálky bylo viděti upoutané francouzské balony. Zatímco sta děl nep?etr?itě st?ílelo, jiných sta děl postupovalo. Pak zase postupovali ti, co p?estali st?ílet vzadu, a st?íleli ti, co je p?edjeli. Jinde fronta stála, a tak nás t?i pluky nalo?ili na velká transportní auta krytá jako stěhovací a p?evezli nás v noci p?es Remeš do Mourmelonu.

                    Postupovali jsme dále k Terronu a Vouziers. Ve dne lesem, jinak v noci. Oheň šlehající z jícn? děl p?iosvětloval nám cestu. V první linii jsme se s Francouzi nesetkali, jen ?ídce a daleko od sebe z?stal kulomet, a kdy? na něj naši p?išli, kulomet?ík ukázal rukou: „Boches la-bas!“ a hodil kulomet na rameno a zmizel. My ale to štěstí neměli, na okraji lesa kopali vojáci zákopy. Měli jsme je za Francouze, hlásili se heslem tiše: „?ekoslovak“. Němci hned do nás kulometem a v tom chaosu nám sebrali 11 lidí do zajetí. K tomu jsme měli ztráty, mrtvé a raněné. Ustoupili jsme asi 100 metr?, tam ne? mírně nakloněná rovina, bez zákop?, bez travi?ky. Ka?dý si pod sebou vyhrabal peká? jako zajíc a tam jsme le?eli celý den, nad námi německé aeroplány, ?ídily na nás palbu z děl. Naštěstí Němci špatně st?íleli, jinak by nás tam mohli rozsekat na kaši. Ale stejně jsme měli velké ztráty. Někde tam jsem také ztratil své poznámky.

                    P?ed rozedněním jsme zahájili útok. Dělost?electvo bylo obeznámeno, kdy to za?ne, a tu ?ekali u nabitých děl, po zahájení útoku a kdy? jsme neo?ekávaně za?ali útok, potom teprve nám dělali tzv. bará?. Kolem oblasti, kterou jsme chtěli obsadit, dopadalo tisíce granát?, a tou hradbou st?el nemohl nikdo p?ijít Němc?m na pomoc. Dob?e se nám to poda?ilo, obsadili jsme celou tu ?ást lesa, co jsme chtěli a vyst?elili signál: cíl dosa?en! Uko?istili jsme několik děl, kulomet?, minomet? a celé skladiště min. Zajali asi 100 Němc? a další pobili.

                    Te? jsme zna?ně zlepšili pozice. Les byl z větší ?ásti hustý, tam se nedalo projít, a šla lesem jedna blátivá cesta, bylo tam poškozeno vodovodní potrubí. Po dobu, co jsme měli trochu ?as, jsme si prosekávali novou cestu, tu dosavadní Němci moc ?asto bombardovali. ?asu se nám nedostávalo, měli jsme mnoho raněných. P?evaziště jsme si z?ídili ve staré pískovně, jáma byla asi 40 krok? dlouhá a 20 široká. Po ošet?ení se tě?ce ranění nosili do Vouziers, tam dělali i menší nutné operace a pak je sanitními auty odvá?eli do zázemí, do nemocnic. Bylo to asi 5 km nosit, někdy nám z města p?išli na pomoc francouzští nosi?i. U jámy-p?evaziště jsme měli zapíchnutý velký ?ervený k?í? – prapor. Ale Němci nic na to nedbali a st?íleli na nás, éra ?ídila palbu, granáty padaly kolem jámy, hlína se na nás sypala, ale do nás se netrefili, a? později v noci. Tak jsme raději prapor ?erveného k?í?e odstranili. P?iběhl jeden bratr Amerikán k nám do jámy, udělal poplach: Němci jdou! Nechal jsem obvazování, sko?il po pušce a nábojích, lehl si na kraj jámy a koukám po Němcích. Bylo jich opravdu hodně, asi 50, ale všiml jsem si, ?e kolem nich jsou naši brat?i s bodáky na puškách. Vynadal jsem tomu poplašenci a šel po své práci.

                    Po boji jsem se šel také podívat na zajaté Němce.  Byli to chlapi jako hory, Bavoráci. Stáli vy?azeni ve dvojstupu, kolem nich naše strá?e. Na samém kraji stál v první ?adě chlap-obr, celý po?obaný od neštovic, hr?za z něj šla. Tu p?išel ke mně jeden bratr, abych mu dal cigaretový papírek, který jsem měl schovaný v pouzd?e pod devítirannou pistolí. Otev?u pouzdro, vytáhnu pistol, a tu jsem si všiml, ?e ten po?obaný strachem vyvaluje o?i a svému sousedovi v ?adě ?íká: Schau! (podívej). Vytáhl jsem druhou rukou cigaretové papírky, dal jsem z toho kamarádovi a zas papírky i pistol do pouzdra zpátky a podíval se na Němce. Němec si oddychnul, byl celý zpocený za tu chvilku, utíral si šátkem obli?ej, smál se na mě a ?ekl mi: Es ist warm. Myslel jsem si: však já vím, pro? ti bylo horko.

                    Později p?i tábo?ení v lese jsem na svém místě našel krabi?ku a v ní skleněné trubi?ky s ?irou tekutinou, v nich zasazený doutnák s há?kem a rozbuškou a na krabi?ce návod, co se s tím má dělat. P?i opuštění místa natrvalo má se to rozvěsit za há?ky na stromy, zapálit a rychle odejít.  Byl to yperit, kterým Němci zamo?ovali terén. Jediná kapka, kdy? p?išla na holé tělo, vyleptala díru do hloubky a udělal se velký v?ed. Po zapálení kapalina vybouchla, rozst?íkla se po k?oví, a pokud tudy někdo procházel, dostala se snadno na obli?ej nebo na ruce. V létě se vypa?ovala a po vdechnutí z toho mohla být opět smrt.

                    8. listopadu k nám ji? do zázemí p?ijel dr. Beneš, měl k nám ?e? o vále?né situaci a p?evratu doma s tím, ?e ka?dou chvíli lze ?ekat německou kapitulaci. A opravdu u? druhý den Němci ?ádali o p?ímě?í. To u? jsme měli na voze rozhlasový p?ijíma? bateriový na sluchátka a jeden náš in?enýr to poslouchal, stenografoval a pak zprávy v?dy napsal na papír a vyvěsil. Po skon?ení boj? nás dopravili do lázeňského měste?ka Vittel, náš 2. prapor 22. pluku byl v měste?ku Attigny. Za týden nás tam objevila jedna ?ena z Darney, udělala poplach a město ?ádalo, aby tam ?echoslováci byli p?elo?eni. A tak brzo rance na zjednané vozy a putovali jsme pěšky 20 km do Darney. To bylo vítání a radosti na obou stranách. A nedo?kavosti, a? pojedeme dom? a kdy. Deváté vánoce na vojně jsem pro?il u? na cestě dom? v italské Padově a 4. ledna 1919 nás na Hlavním nádra?í v Praze uvítal V. Klofá?.  Táhli jsme st?edem města ve ?ty?stupech, rota za rotou, velký jásot a vítání. Potom jsme byli ubytováni v ?ernínských kasárnách na Hrad?anech, měl jsem také dvakrát slu?bu na Hradě, dostal jsem po devíti letech na vojně kone?ně dovolenou. 10. května 1919 jsem byl demobilizován.

                     

                     

                     

                    © PhDr. Jaroslava Hlavá?ková, CSc.,

                    Srbská fronta v období 1914 -1915 Valjevo ve vále?ných letech

                    K získání údaj? o situaci na srbské frontě v období 1914 -1915 a o situaci ve Valjevu a okolí se poda?ilo prostudovat dvě nové publikace srbských autor?.

                    Známý srbský historik K. Miloševi? v rozsáhlé knize o osudech rodné země v období 1. světové války uvádí, ?e Srbsko ztratilo 1 244 000 obyvatel (842 000 civilist? a 402 000 voják?),...

                    p?i?em? ve svých p?edvále?ných hranicích mělo dle jeho údaj? pouhých 2,9 milion? obyvatel, ztratilo by tedy 43 % svého obyvatelstva.

                    Z této knihy vypisuji zajímavé údaje vztahující se p?ímo ?i nep?ímo k pobytu J. Jandy na srbské frontě.

                    Rakousko-uherskou armádu z 25% tvo?ili Rakušáci (t.j. rakouští Němci), z 23% Ma?a?i, z 13% ?eši, z 9% Chorvaté, Srbové a balkánští muslimové, z 8% Poláci a Ukrajinci, ze 7% Rumuni a ze 4% Slováci (tj. ?ech? a Slovák? bylo 17%, jejich podíl na po?tu obyvatel monarchie ?inil 16, 5%). D?stojnický sbor byl ze 75% tvo?en rakouskými Němci .

                    Po vyhlášení války Srbsku Rakousko-Uherskem 28. ?ervence 1914 se ujal vrchního velení srbské armády korunní princ-regent Alexandr Karadjordjevi? (1888-1934). Tého? dne se na stranu Srbska p?idala ?erná Hora; 6. srpna 1914 se oficiálním prohlášením svého krále Nikoly I. Petrovi?e (1841-1921) stala spojencem Srbska. Po vyhlášení mobilizace a války se srbská vláda p?emístila z Bělehradu (nacházel se témě? na hranici s Rakousko-Uherskem) do Niše (proto i dědova vále?ná zajatecká pošta byla směrována p?es Niš. Zde sídlila i cenzura a st?edisko komunikace s Mezinárodním ?erveným k?í?em). Generální štáb, p?etransformovaný ve vrchní velení, sídlil v Kragujevaci. Ná?elníkem štábu vrchního velení do doby návratu vojvody Radomira Putnika (1847-1917) z lé?ení v Rakousku byl generál S. Stěpanovi? (1856- 1929). Po Putnikově návratu do země z benevolence rakouského velení se jeho zástupcem stal generál ?. Miši? (1855-1921).

                    P?esun rakousko-uherských vojsk (16 pěších a 1 jezdecká divize a 8 brigád a 40 letadel) na srbskou frontu byl ukon?en 12. srpna 1914, jejím velitelem byl jmenován generál O. Potiorek (1853-1935). Tého? dne 5. rakousko-uherská armáda v po?tu 80 000 voják? pod velením generála L. rytí?e von Frank (1848-1935) p?ekonala Drinu u Loznice a Lešnice a zahájila postup směrem k městu Valjevu vzdálenému zhruba 100 km. Cílem bylo dobýt v den císa?ových narozenin 18. srpna linii Valjevo-U?ice, postupovat na Niš a k bulharským hranicím. Této ofenzívy se jako kaprál 8. sboru 5. rakousko-uherské armády zú?astnil i E. E. Kisch (jeho zápisky jsou v knize citovány) .

                    Na valjevskou frontu byla rozmístěna srbská 3. armáda v ?ele s generálem P. Juriši?em-Šturmem (1848-1921) a dále drinská divize na linii Badovinci-Loznica-Zvornik-Obrenovac-Ljubovica. Štáb armády sídlil ve Valjevu ?. 9 v budově obvodního a městského soudu, regent Alexandr bydlel v domě obchodníka I. Todorovi?e na Karadjorjevi?ově ulici. Srbsku se poda?ilo zmobilizovat témě? 400 000 voják?, chyběl však dostatek vojenského materiálu .

                    Ve dnech 16. - 20. srpna 1914 probíhala cerská bitva (dle poho?í Cer, té? uváděna jako bitva na Jadaru, tj. na soutoku ?ek Driny a Jadaru). Skon?ila rakouským neúspěchem a ústupem na levý b?eh Driny. Vy?ádala si p?es 23 000 mrtvých a raněných na rakouské straně v?etně ?eských p?íslušník? 28. pěšího pluku a 16 000 mrtvých a raněných na straně srbské.

                    Rakousko-uherská vojska zahájila nový útok 6. zá?í 1914 na linii Srem na ?ece Sávě-území Ma?va-b?eh ?eky Driny a ve směru na Valjevo, p?es které bylo mo?no od jihu pokra?ovat na Bělehrad a obklí?it ho. 15. zá?í 1914 se 6. rakousko-uherské armádě poda?ilo donutit 3. srbskou armádu rozmístěnou na pravém b?ehu Driny na linii Lešnica-Ljubovija k ústupu. P?ekro?ila Drinu a postupně ovládla horské h?ebeny Gu?evo, Boranja, Jagodnja a Sokolská planina; otev?ela se jí cesta k Valjevu.

                    25. zá?í vydal velitel 3. srbské armády rozkaz udr?et se za ka?dou cenu na stávajících pozicích a znemo?nit nep?íteli další postup. Po dvaceti dnech boj? se fronta zastavila na linii Ljubovija-Sokolská planina-Jagodnja-Boranja-Gu?evo-dolní tok Driny a? po soutok se Sávou-Zasavica-No?aj-Pri?inovi?. Ani jedna z bojujících stran nebyla schopna podniknout razantní ofenzívu.

                    Na konci ?íjna se rakousko-uherskému kombinovanému sboru poda?ilo prorazit srbskou obranu 2. armády v oblasti Ma?vy, obejít poho?í Cer a p?es Koceljevo a Banjani postupovat ji?ním směrem na Valjevo a obsadit ho.

                    Pro srbské ozbrojené síly nastala první kritická situace. Na zasedání vlády a vrchního velení 8. listopadu vojvoda Putnik navrhl pokusit se o uzav?ení separátního míru s Rakouskem-Uherskem. P?edseda vlády N. Paši? (1845-1926) pohrozil demisí a po?adavku obnovit boje bylo vyhověno sta?ením se od ?eky Driny a soust?eděním se na vytvo?ení obranyschopné linie na ?ece Koluba?e ze severu a na ?ece Ljig z jihu. Byla zahájena p?íprava k tzv. kolubarské bitvě.

                    Na linii nové fronty Obrenovac-Ub-Valjevo se mezi 14.-17. listopadem stáhly 1., 2. a 3. srbská armáda o celkovém po?tu p?es 250 000 voják?. Do 2. 12. se dle hodnocení srbské strany odehrávala defenzivní fáze kolubarské bitvy – stahování armád k ?ece. Generál Potiorek zahájil 16. listopadu 1914 nástup rakousko-uherských vojsk na Kolubaru: 5. armáda obsadila linii Obrenovac-Lajkovac, 6. armáda obsadila b?eh Kolubary a? do soutoku s Ljigem a Ribnicou, 15. a 16. sbor 6. armády se vydal na Valjevo. Spojencem srbských vojsk a brzdou nástupu nep?ítele se stalo náhlé oteplení, které proměnilo bojiště ve velké ba?iny. P?esto 18. listopadu dobyla rakouská vojska Lazarevac.

                    Král Petar I. (1844-1921) navštívil místa vále?ných operací a posílil morálku srbských vojsk apely na jejich hrdinství, p?íklad pro potomky a p?ipomenutím zásluh z balkánských válek. 1. prosince došlo k prvnímu p?eběhnutí ?eských voják? k Srb?m (2 podd?stojníci 42. honvédské divize), kte?í informovali srbské velení o zhoršující se bojeschopnosti rakousko-uherských vojsk.

                    Nový velitel 1. srbské armády generál ?. Miši? zahájil ofenzívu 2. prosince, a?koli tentý? den rakousko-uherská vojska dobyla Bělehrad. K 5. prosinci 1914 bylo ovládnuto poho?í Suvobor a zabráněno postupu rakousko-uherských vojsk z jihovýchodu do údolí ?eky Kolubary a k Valjevu. Generál Miši? byl 4. prosince povýšen na vojvodu. Dunajská divize 1. srbské armády obešla 6. 12. poho?í Maljen a p?ešla komunikaci spojující U?ici s Valjevem na postupu k Valjevu z jihozápadní strany. Moravská a Drinská divize 1. srbské armády postupovala k Valjevu z jihovýchodní strany od Ljigu v sou?innosti se 3. armádou. 3. armáda jen do 7. prosince p?i postupu k Valjevu zajala p?es 6 500 rakousko-uherských d?stojník?, podd?stojník? a vojín?.

                    Generál Potiorek vydal 7. 12. rozkaz, aby 6. armáda zahájila ofenzívu a udr?ela linii fronty poho?í Povlen-Valjevo-?eka Kolubara-Bělehrad a aby 13., 15. a 16. armádní sbory udr?ely své pozice. Vojvoda Putnik p?ikázal 1. srbské armádě vytla?it nep?ítele na linii Kolubara-Valjevo, 3. armádě spole?ně s Drinskou divizí udr?et trojúhelník město Ljig, soutok Kolubary s ?ekou Ljig a Valjevo, 2. armádě z?stat v záloze a být p?ipravena k útoku na Kolubaru. U?ická divize měla za úkol vytla?it nep?ítele z prostoru Ra?an-Kosjeri?. 8. prosince 1914 ráno zahájila 1. srbská armáda postup k Valjevu, na linii Valjevo - Divci zlomila odpor a tého? dne ve?er vstoupila do města. 9. prosince bylo obsazeno celé město. K 9. prosinci 1914 utrpěla rakousko-uherská vojska porá?ku na linii ?eky Driny na západě a? po poho?í Kosmaj. Srbská ofenzíva skon?ila 15. prosince 1914 osvobozením Bělehradu, vítězná Kolubarská bitva návratem srbských vojsk na hranice Dunaje, Sávy a Driny .

                    V kapitole knihy cele věnované dějinám Valjeva a okolí vztahující se k období první světové války popisuje Z. Rankovi? nezměrné utrpení civilních obyvatel města i p?íslušník? srbské armády a zajatc? následkem vypuknutí infek?ních nemocí. V celém Srbsku zahynulo na epidemie 100 000 civilist?, 30-35 000 voják? a 30 000 vále?ných zajatc?.

                    Z. Rankovi? rozsáhle cituje z ?lánku srbského noviná?e V. M. Jovanovi?e opublikovaného 9. prosince 1914 v listu „Politika“ popisujícího hr?zy ve městě, zejména hromady nepoh?bených mrtvých v budově gymnázia, v budově městské nemocnice a v kasárnách 15. a 17. pluku. Tehdejší zpravodaj „Politiky“ obviňuje „špinavé a zavšivené Rakušáky“, ?e zanesli do města tyfus a choleru a p?i ústupu zanechali ve Valjevu témě? t?i a p?l tisíce svých nemocných a raněných . Následně autor uvádí celá jména léka?? místního p?vodu, léka?? nep?átelských armád i neutrálních stát? (nap?. zdravotnické mise USA) zem?elých ve Valjevu na epidemie v období leden – únor 1915 . 5. dubna 1915 zem?ela na tyfus p?ímo ve Valjevu významná srbská malí?ka Nadě?da Petrovi? (1873-1915), která zde slou?ila jako dobrovolná zdravotní sestra. Vojenské hroby ve Valjevu se staly největšími vále?nými h?bitovy na území Srbska.

                    Kniha Z. Rankovi?e obsahuje i dobové snímky ulic a budov města v?etně gymnázia, kasáren, pivovaru a jeskyně, kde byl J. Janda na výletě.

                    4. zá?í 1915 se Bulharsko za p?íslib obrovských územních zisk? p?ipojilo k Úst?edním mocnostem. 6. zá?í 1915 vrhlo na Srbsko 4 divize, Rakousko-Uhersko a Německo po šesti divizích. Ofenzívu ve směru od Sremu a severovýchodní Bosny vedla 3. rakousko-uherská armáda, z ji?ního Banátu 11. německá armáda a ze západního Bulharska vyrazila 1. a 2. armáda, vše o síle 800 000 voják? pod vrchním velením německého polního maršála A. von Mackensena (1849-1945). Srbsko na 1 150 km fronty disponovalo ji? jen 300 000 vojáky, rozdělenými do operativních skupin. Kone?ný útok proti Srbsku byl zahájen 5. ?íjna 1915, ji? 10. ?íjna byl po krvavých bojích a bombardování jednotkami Mackensena dobyt Bělehrad. Za další dva týdny po obsazení linie ?ajetina-poho?í Rudnik-poho?í Suvobor-Topola-Arandelovac-Palanka-Petrovac na Moravě vojsky Úst?edních mocností bylo o výsledku operace rozhodnuto.

                    Ústup srbských vojsk do Albánie a ?erné Hory a utrpení civilního obyvatelstva za okupace je nazýváno „Srbskou Golgotou“. Z vále?ného i morálního hlediska se jednalo o slo?ité rozhodnutí, motivované ?ádostí o poskytnutí pomoci ze strany Dohody a obnovením bojeschopnosti srbské armády. Valjevo bylo Srby opuštěno 22. ?íjna a rakousko-uherská vojska je okupovala o t?i dny později. Okupa?ní správa za?ala tvrdě stíhat místní obyvatelstvo. K osvobození došlo a? 31. ?íjna 1918.

                    Srbská vláda opustila Srbsko 24. listopadu, do Skadaru p?ijela 28. listopadu 2015. Vrchní velení ozbrojených sil odešlo 26. listopadu, do Skadaru p?ibylo 6. prosince 1915. Anabáze témě? 115 000 voják? a d?stojník? probíhala do 21. ledna 1916, od ?íjna 1915 do ledna 1916 ?inily ztráty v boji a na ústupu 70 000 voják?.

                    V lednu 1916 vláda a vrchní velení (zejména princ-regent Alexandr) obvinily z chyb generální štáb, který byl v?etně ná?elníka R. Putnika odvolán. Novým ná?elníkem byl jmenován bývalý velitel 1. armády generál P. Bojovi? (1858-1945), 20. ?ervna 1918 jej vyst?ídal vojvoda ?. Miši?.

                    Slovník, vysvětlivky, komentá?e

                    abfertigung něm. zde: p?evzetí rozkaz? a pošty, odevzdání hlášení na velitelství voj. sboru

                    ablézung něm. vyst?ídání ve slu?bě

                    akcesist (akcezist) ?ekatel ú?ednického místa, kancelá?ský podú?edník, zapisovatel

                    Albrechtské (Štefánikovy) kasárny kasárna arcivévody Albrechta v Praze na Smíchově, dnes Justi?ní palác

                    alejkum salem („mír i Tobě“) odpově? na pozdrav „salem alejkum“

                    Amerikáni zde: ?echoameri?ané bojující v legiích, té? jednotky americké armády ú?astnící se boj? 1. světové války v Evropě

                    anilinová barva tehdy jedovatá, vyrobená na bázi aminobenzenu, benzenaminu ?i fenylaminu

                    aparát zde: za?ízení pro dezinfekci osob a šatstva

                    apparatsmann zde: pomocník p?ipravující raněného k operaci

                    Arnauti hist. turecké ozna?ení Albánc? a obyvatel p?ilehlých horských oblastí, p?v. zejména voják? slou?ících v turecké armádě

                    Arumuni (moderní ozna?ení národa) p?íslušníci románského národa ?ijící rozptýleně v oblasti ji?ního Balkánu, zejména v severním a st?edním ?ecku, Makedonii, jihozápadním Bulharsku, ji?ní a st?ední Albánii. Vlachs (st?edověký termín), v ?ecku jsou ozna?ováni jako Vlahoi, v Albánii jako Vllehe. V Albánii je jejich po?et dnes odhadován na 200 000. Hovo?í arumunštinou, latinským jazykem blízkým rumunštině, jazyk má mnoho dialekt?. V sou?asné době p?es snahu o?ivit jazyk probíhá asimilace s většinovým obyvatelstvem balkánských stát?. Věnovali se zejména pastevectví, stavěli svá obydlí z proutí.

                    arsenál zbrojnice

                    Asinara ostr?vek ve St?edozemním mo?i rozkládající se severozápadně od Sardinie, rozloha 51, 9 km2 stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie. Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. . Od r. 1885 v majetku italského státu, slou?il jako karanténní stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie.  Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. 

                    Autrichiens fr. Rakušáci

                    batalion pluk

                    bergsalié?i oddíly italské armády vytvo?ené v 1. pol. 19. století, vysoce mobilní jednotky lehkých st?elc?. Sou?ástí uniformy byl klobouk se širokou obrubou zdobený ?ernými kohoutími péry. V 1. sv. válce jich bojovalo asi 210 000.

                    bitva na ?ece Kolubara 3.-14.12.1914; vítězství Srbska nad rakousko-uherskou armádou bez ohledu na její po?etní p?evahu. 1. srbská armáda obsadila 9. 12. Valjevo. Srbové zajali 76 000 nep?átelských voják?. Srbský velitel ?. Miši? byl povýšen na vojvodu, O. Potiorek byl odvolán a nahrazen arcivévodou Ev?enem jako nejvyšším velitelem balkánské armádní skupiny. Dalších 10 měsíc? Rakousko proti Srb?m nevystoupilo. Síly byly p?esunuty na italskou frontu. Ztráty Srbska spolu s epidemií tyfu v zimě 1914-1915 srbskou armádu oslabily a v roce 1915 z?stala v defenzívě spoléhajíc na pomoc spojenc?, která však nep?išla.

                    boerský búrský, p?ipomínající klobouky Búr? z období anglo-búrské války na p?elomu 19. a 20. stol.

                    cimprlich něm. choulostivý, rozmazlený, ned?tklivý

                    cugsfíra něm. Zugsf?hrer, ?eta?

                    ?i?a srbo-chorv. sta?ík, strýc

                    ?aur nevě?ící, zejména k?es?an (ozna?ovaný takto vyznava?i islámu)

                    desentér desertér

                    Deutschmeist?i zde: 4. dělost?elecký pluk (zal. na konci 17. st.) rakousko-uherské armády

                    dienstreglamá něm., fr. slu?ební ?ád

                    Etappentrainzug něm. zde: vojenský konvoj p?epravující mu?stvo a vojenský materiál

                    fasunk, fasuňk náklad na voze, p?íděl potravin

                    feldkurát vojenský kněz

                    feldruf něm. heslo (hist.: polní p?íhlas)

                    feldšpitál něm. polní nemocnice

                    feldvébl, felák něm. (Feldwebel) šikovatel

                    febris recurrens návratná hore?ka, st?ídání hore?natých stav? s 1–2 dny normální teploty (typicky p?i malárii, b?išním tyfu)

                    flota námo?nictvo

                    Foch, Ferdinand (1851-1929), francouzský maršál, hrdina 1. světové války, v b?eznu 1918 jmenován vrchním velitelem Spojeneckých sil. Pod jeho velením byl zastaven postup německých jednotek v druhé bitvě na Marně v ?ervenci 1918 a zahájen protiútok. V listopadu 1918 p?ijal německou kapitulaci v ?elezni?ním vagónu v Compiègne. Hrál d?le?itou roli na Pa?í?ské mírové konferenci.

                    fortšristmesif zkomol. dle p?edpisu

                    fráter zde: kněz s ni?ším svěcením

                    gruppo it. zde: oddělení

                    halt! něm. povel zastavit, stát!

                    Hindenburg, Paul von (1847 - 1934), německý polní maršál, významná osobnost 1. světové války, prezident Německa v letech 1925 -1934. V pamětech J. Jandy jeden z voják? p?ipomíná vítězství Hindenburga nad Ruskem v bitvách u Tannenbergu a u Mazurských jezer v roce 1914 a krutost v??i nep?átelským voják?m.

                    Hroby v dáli vále?ná iniciativa setníka Lenze, stavba pomník? (kenotaf?) na frontách zahynulým voják?m v místě jejich p?vodu. Vytratilo se z obecného povědomí.

                    infanterie dělost?electvo

                    Janin, Pierre-Thiébaut-Charles-Maurice (1862-1946), od dubna 1916 francouzský generál a vojenský velitel. Vedoucí francouzské vojenské mise na Sibi?i v době ruské ob?anské války. Nositel ?ádu bílého lva (1923).

                    jednoro?ák jednoro?ní dobrovolník

                    ka?amak kaše, p?ipravovaná zejm. z kuku?i?né mouky

                    kamot rak. zde: se?azený, nastoupený, upravený

                    kantina zde: prodejna pro zajatce

                    kaprál it. (Korporal) ni?ší vojenská hodnost, desátník

                    kavalerie jezdectvo

                    kellner něm. ?íšník

                    komisárek vojenský chléb kyselé chuti

                    komita p?íslušník srbských partyzánských jednotek („komite“, major Vojislav Tankosi?) p?vodně bojujících v Makedonii proti osmanským jednotkám

                    konduktér pr?vod?í

                    korpskomando, korpskomanda něm. velení vojenského sboru

                    Kronprinz něm. zde míněn korunní princ Bed?ich Vilém (1882 – 1951), syn německého císa?e Viléma II.

                    ku?a srb. d?m

                    kuláš zast. guláš

                    Kunte, Ladislav (1874-1945), děde?k?v bratranec L. Kunte byl významným ?initelem protirakouského i protifašistického odboje. Spoluzakladatel Volné myšlenky, redaktor ?asu a Národního osvobození. Za okupace spolupracoval pod pseudonymem ?eněk Věrný s ilegálním ?asopisem V boj. Od r. 1940 vězněn, zejména v Ebrachu. Zem?el ve Straubingu p?i pochodu smrti v roce 1945. Publikoval p?edevším na téma úlohy nábo?enství v moderní spole?nosti, jeho práce se vyzna?ují vyt?íbeným a i dnes ?tivým stylem. Nap?. viz na internetu dostupné vzpomínky na Jana Herbena.

                    lágrovat něm.tábo?it

                    lajtnant něm. (Leutnant) poru?ík

                    landšturmák něm. ( Landsturm) ?len domobraneckého vojska

                    landwehrák, landvérák něm. (Landwehr) ?len zeměbraneckého vojska

                    Lejhanec, Václav, rakousko-uherský diplomat, v období 1. světové války konzul v Dra?i (Durres). Dra? tehdy byla tehdy sídelním městem albánského kní?ete W. Wieda a hlavním městem Albánského kní?ectví. P?ešel do ?eskoslovenské zahrani?ní slu?by, v letech 1919-1921 nap?. p?sobil jako vedoucí ú?adu delegáta ?SR v Ma?arsku. Generálním konzulem v Dra?i byl v té době Alfred Rappaport (1868-1946).

                    lettres fr. dopisy

                    losung něm. zde: heslo dne

                    mantl něm. vojenský pláš?

                    marodní kniha něm. kniha nemocných

                    marodvisita něm.návštěva nemocného u léka?e

                    maršbatalion prapor s pozdějším datem mobiliza?ní a pochodové pohotovosti, slo?ený většinou ze zálo?ník?, ur?ený k doplnění ztrát, p?ipravující se k p?esunu na frontu (pochodový prapor)

                    maršrúta něm. pově?ení k pracovní cestě

                    mantúra vojenský oblek

                    merhaba arab., tur. uvítání, pozdrav („vítej!“)

                    Miši?, ?ivojin (1855-1921) srbský polní maršál (vojvoda) a nejúspěšnější srbský vojenský velitel v období 1876-1918. Velel 1. srbské armádě v bitvě na ?ece Kolubá?e (1914), ú?astnil se velkého ústupu p?es hory do Albánie v zimě 1915-1916, porazil a donutil k ústupu bulharskou armádu v bitvě u Gorniceva v roce 1916 a p?i pr?lomu soluňské fronty v zá?í 1918 byl ná?elníkem nejvyššího velení. Poté ná?elník generálního štábu armády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?.

                    náredník (srbský felák) ni?ší srbský d?stojník

                    obrlajtnant něm. nadporu?ík

                    oficírsmená? něm., fr. d?stojnická kuchyně

                    ohne Schritt něm. postup vp?ed nikoli pochodovým krokem (nebezpe?í rozkolísání vratkého mostu, „break step“)

                    para, krejcar drobné mince srbské/rakouské

                    pasírka něm. povolenka

                    Paši?, Nikola (1845 -1926), významný srbský politický ?initel a diplomat, pětinásobný p?edseda vlády srbského království, první (celkem t?ikrát) p?edseda vlády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?. V pamětech vzpomínán pro sv?j mohutný krásný plnovous.

                    pelerína it. pláštěnka, volný pláš? bez zapínání

                    Petar I., Karadjordjevic (1844 – 1921), 1903 – 1918 poslední srbský král, první vládce Království Srb?, Chorvat? a Slovinc? (1918 – 1921)

                    Pferdespital něm. koňská ošet?ovna

                    piklhaubna něm. pruská vojenská helma s kovovým hrotem na vrcholu

                    piksla něm. zde: kryt poloosy kola vozu

                    pionérsébl něm. vojenská šavle, sou?ást výzbroje

                    pioný?i, pioné?i něm. zde: ?enisté

                    posichrovat něm. pojistit, zajistit

                    Potiorek, Oskar (1853-1933) rakousko-uherský vojenský ?initel. 1911-1914 guvernér v Bosně a Hercegovině, svědek atentátu na následníka tr?nu Františka Ferdinanda d´Este 28.6.1914. 1914 vrchní velitel rakousko-uherské armády v srbské kampani, pora?en v bitvě u Ceru a na ?ece Kolubá?e, 1.1.1915 zbaven vrchního velení

                    profesor P. známý pra?ský léka?, profesor, dle svědectví pamětí na frontě lé?il zp?sobem nevybo?ujícím z praktik vojenského „lé?itelství“ bě?ného v rakousko-uherské armádě

                    Putnik, Radomir (1847-1917) srbský polní maršál, ná?elník generálního štábu srbské armády v období balkánských válek a 1. světové války. Ú?astník všech válek, vedených Srbskem v letech 1876-1917. V ?íjnu 1915 po zahájení ofenzívy spojených rakousko-uherských, německých a bulharských sil o 300 000 mu?? pod velením polního maršála A. von Mackensena rozhodl Putnik 31.10.1915 o ústupu srbských armád. Poslední boje byly vedeny na Kosově poli (19.- 24.11.). 25. listopadu kone?né rozhodnutí o ústupu p?es albánské hory. 155 000 voják? došlo do p?ístav?. V lednu 1916 byl odvolán z postu a zem?el v Nice.

                    rakije pálenka

                    raport hlášení

                    rast něm. odpo?inek

                    Rauberinsel něm. loupe?nický ostrov

                    règime de faveur fr. zde: zvýšený p?íděl jídla na osobu a den

                    Regimentsarzt (Reg. Arzt) něm. plukovní léka?

                    rekonvalescent lat. zotavující se pacient

                    Reserve Feldmaroden Haus něm. rezervní polní nemocnice

                    Ristung něm. výzbroj

                    salem alejkum arab.uvítací muslimský pozdrav „salam alejkum“ („mír s vámi / vám“), odpově? „alejkum salam“

                    saniterák vojenský ošet?ovatel

                    separace oddělení

                    studovat zde: zabavit

                    Slavonie ní?inné úrodné území rozdělené mezi Chorvatsko a Srbsko, historická země le?ící mezi ?ekami Drávou, Sávou a Dunajem

                    Stationskomando něm. posádkové velení

                    stra?ár srb. strá?ce

                    štram něm. fešně, švihácky, upraveně, dle p?edpisu

                    Šnejdárek, Josef (1875-1945) generál ?s. armády, 1899 vstoupil do fr. cizinecké legie, v době formování 21. st?eleckého pluku jmenován pomocníkem velitele pluku

                    Šváb, švába srbské pohrdavé ozna?ení voják? nep?átelské rakousko-uherské armády bez ohledu na jejich národnost

                    tagskaprál něm.kaprál v denní slu?bě

                    tagwach něm.budí?ek

                    therový papír (térový) asfaltem napuštěný, pou?ívaný v nedávné době zejména na izolaci st?ech

                    trén něm.vojenský zásobovací oddíl, vozatajstvo

                    t?etí výzva vojáci povolaní do slu?by ve t?etím kole, většinou zálo?níci věkově starší

                    Vergatěrung něm. p?v. Vergatterung, vojenský signál, povel ke shromá?dění vojska na ur?ené místo, poplach, nástup

                    Verpflekscetl něm. poukaz na ošet?ení

                    Vilém II. (1859-1941), německý císa? a pruský král v letech 1888-1918

                    Vopi?ka, Karel (1857-1935), úspěšný ?echoameri?an, podnikatel, ?editel a později spoluvlastník pivovaru Atlas Brewery v Chicagu, ve?ejný ?initel. Dle ?lánku opublikovaného ?echoamerickým listem Denní hlasatel dne 16.8.1913 byl „ Charles“ Vopi?ka tohoto dne navr?en Státním departmentem na funkci budoucího velvyslance USA v Rumunsku, Srbsku a Bulharsku. Po následném jmenování prezidentem W.Wilsonem zastával funkci v letech 1913-1920. ?len ?eskoslovenské národní rady v Pa?í?i. Viz nejnověji knihu Czechs of Chicagoland. Ed. by M.Sternstein. Charleston, SC., Arcadia Publishing, 2008. 127 pp. ISBN 13 9780 7385 5178 4.

                    wendlovka, vendlovka (dle konstruktéra Werndla) puška zadovka pou?ívaná v rakousko-uherské armádě

                    z?ídla u Padovy Euganee Terme, lázeňská oblast jihozápadně od města Padovy v severní Itálii

                    zuávský pluk, zuávové obecně koloniální vojáci muslimského vyznání, jednotky lehkých st?elc? francouzské armády zalo?ené v 1. pol. 19. století v Al?írsku s nápadnou orientální pokrývkou hlavy, v době 1. světové války slou?ili v khaki uniformě a hlavu jim pokrýval ?ervený fez

                    zupák voj.slang p?ezdívka podd?stojníka, zejm. šikovatele

                    คอ ล ลา เจน สี เขียว ใน เซ เว่ น เซ รั่ ม ณั ช ชา ใช้ ตอน ไหน ทํา เล็บ เจ ล ลาย หินอ่อน เวช สํา อา ง หน้า ขาว ใส pantip ต่อ เล็บ อะ ค ริ ลิ ค ดี ไหม คอ ล ล่า เคน โกะ ราคา รักษา สิว ยีสต์ ธรรมชาติ โอ เล ย์ ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยัน ฮี แก้ ฝ้า ยัน ฮี ไวท์ เท น นิ่ง ครีม รักษา ผด ที่ หน้าผาก ยา แต้ม สิว ด รา ก้อน บ ลัด คอ ล ลา เจน อ้วน ไหม ยา ลด รอย ดํา จาก สิว ที่ ดี ที่สุด เล็บ อะ ค ริ ลิ ค ราคา ลด รอย สิว รอย ดำ สิว ที่ หน้าอก หลัง คอ ล ลา เจน dw รีวิว รีวิว ครีม ลด รอย ดำ พัน ดารา คอ ล ลา เจน พัน ทิป ครีม ใน เซ เว่ น ที่ ใช้ แล้ว หน้า ขาว คอ ล ลา คอ ล ล่า คอ ล ลา เจน ดี ไหม เพ้นท์ เล็บ ลาย แบรนด์ เน ม shiseido เซ รั่ ม สิว อุด ตัน หน้าผาก รักษา สิว อุด ตัน หลัง เซ รั่ ม พิษ แมงกะพรุน pantip ครีม ใช้ แล้ว หน้า ขาว จริง เซ รั่ ม แตงโม ใน เซ เว่ น ครีม รักษา ฝ้า ของ เกาหลี ครีม รักษา ฝ้า กระ เกาหลี ครีม ทา ฝ้า ที่ ได้ ผล ดี ที่สุด กา ร์ นิ เย่ เมน แอ ค โน ไฟท์ เซ รั่ ม ราคา รักษา สิว ครีม ทา รอย ดํา แก้ รอย สิว จุด ด่าง ดํา ครีม รักษา ฝ้า หมอ โปรดปราน เซ รั่ ม ลํา ไย เซ เว่ น รีวิว ครีม ลด รอย สิว เกาหลี เจ ล puricas scotch collagen plus รีวิว สิว ไต รักษา เซ รั่ ม เอ ส เต้ ล อ เด อ ร์ ราคา จุฬา เฮิ ร์ บ ลํา ไย ราคา เซ รั่ ม วัน โอ วัน พัน ทิป คอ ล ลา เจน ชิ ตะ pantip เซ รั่ ม ทอง คํา 24k ราคา เซ รั่ ม พัน ทิป ครีม หน้า ใส ไร้ สิว ปลอดภัย ส ครับ vit c คอ ล ลา เจน ไอ ริ น่า ดี ไหม sanctuary spa salt scrub รีวิว รีวิว อ นาค อ ล ลี่ คอ ล ลา เจน คอ ล ลา เจน จาก วัว ไอ เท ม ลด รอย สิว เซ เว่ น ครีม โร จู คิ ส เซ เว่ น คอ ล ลา เจน ตรา เฟรช โด ส ผลิตภัณฑ์ ขัด ผิว กาย แนะ นํา ยา ลด รอย สิว ครีม ทา แผลเป็น เกาหลี skinoren รักษา ฝ้า ครีม ทา ฝ้า ของ หมอ ครีม พม่า แก้ ฝ้า eucerin ลด รอย แดง เซ รั่ ม รักษา รู ขุม ขน กว้าง หน้า ใส ครีม ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว ผู้ชาย สิว อักเสบ หัว ขาว เซ รั่ ม 24k ใช้ ดี ไหม เซ รั่ ม huxley เล็บ เจ ล ลาย หินอ่อน สี แดง ครีม หน้า ขาว ใส ขจัด รอย ฝ้า กระ เค ซี คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม รอย ดํา จาก สิว รักษา ฝ้า ครีม ครีม ทา รอย ดํา ครีม ลด รอย สิว จุด ด่าง ดํา pantip ลด รอย แผล สิว คอ ล ลา เจน แบบ ไหน ดูด ซึม ได้ ดี ทํา ส ครับ ใช้ เอง ทํา ส ครับ ผิว ขาว เจ ล แต้ม สิว puricas ซื้อ ที่ไหน เซ รั่ ม คุณ หมอ pantip ครีม เซ รั่ ม นางงาม ส ครับ กรด มะนาว กํา จัด สิว อักเสบ ส ครับ ขัด หน้า ใน เซ เว่ น ยัน ฮี ไวท์ เท น นิ่ง ครีม ครีม ลด รอย แดง สิว pantip เพ้นท์ เล็บ ดอก เด ซี่ ครีม ทา ฝ้า พม่า ครีม หน้า ใส ไร้ ฝ้า แบบ เล็บ เจ ล minimal ส ครับ อ โว คา โด เจ้าของ แบรนด์ ครีม ซุปเปอร์ ขาว ใส s1 ของ แท้ คอ ล ลา เจน พ รี เมี่ ยม ชุด ครีม หน้า ใส คอ ล ลา เจน ปลาดาว โร จู คิ ส แอ ค เน่ ส ปอ ต เล ส ดี ไหม ครีม ลด รอย แดง รอย ดำ รักษา สิว อุด ตัน เร่ง ด่วน เซ รั่ ม ราก ไม้ ซี โน คอ ล ลา เจน ครีม ทา ฝ้า ที่ ได้ ผล ที่สุด เวช สำอาง รักษา ฝ้า ผลิตภัณฑ์ หน้า ขาว ครีม รักษา ฝ้า หมอ กุ้ง คอ ล ลา เจน แบบ เม็ด ตัว ไหน ดี เป็น สิว เรื้อรัง รักษา ที่ไหน ดี ครีม ลด สิว และ รอย สิว สิว ฮอร์โมน ผู้หญิง รักษา เล็บ เจ ล ลาย โพ นี่ รักษา รอย แผลเป็น สิว ส ครับ ผิว แนะ นํา ครีม รอย แดง จาก สิว ยา ทา รอย แผลเป็น จาก สิว ยา ทา แผลเป็น dragon blood เซ รั่ ม ลํา ไย ใช้ ดี ไหม คอ ล ลา เจน 2000 เซ เว่ น ราคา เซ รั่ ม เซ เว่ น pantip ครีม รักษา ฝ้า ได้ ผล จริง ลด รอย สิว mederma ลด สิว ลด รอย ดํา ครีม หน้า ขาว เกาหลี ยี่ห้อ ไหน ดี สิว ฮอร์โมน ผู้หญิง รักษา เซ รั่ ม v7 whitening รีวิว ไอ เท ม รักษา สิว รอย สิว ครีม แผลเป็น จาก สิว ซุปเปอร์ ขาว ใส s1 ราคา ครีม แก้ ฝ้า กระ ใน เซ เว่ น คอ ล ลา เจน มาก ยา ทา ลด รอย ดํา จาก สิว คอ ล ลา เจน uc2 pantip dermatix หลุม สิว ครีม ขัด ผิว ส ปา บ้าน ทุ่ง ครีม แก้ ฝ้า ตัว ไหน ใช้ ดี เซ รั่ ม แก้ ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ลด รอย ดํา สิว เซ เว่ น เซ รั่ ม ของ ออ เร น ทอ ล เซ รั่ ม อี ฟ โร เช่ ครีม รอย ดำ watson คอ ล ลา เจน ต่อ เล็บ แบบ เจ ล ส ครับ กระปุก ดำ ครีม หน้า ใส เงา วาว ครีม ทา แผลเป็น รอย ดํา ลด รอย แดง รอย ดำ ทํา ครีม หน้า ขาว ใช้ เอง สิว ผด สาเหตุ ครีม โสม หน้า ขาว เฌอ ชม คอ ล ลา เจน ดี ไหม เซ รั่ ม ใน เซ เว่ น ลด รอย สิว q เซ รั่ ม รีวิว ครีม ช่วย หน้า ขาว ใส เซ รั่ ม ทา ฝ้า ลํา ไย จุฬา เฮิ ร์ บ คอ ล ลา เจน เฮอ ร์ บา ไลฟ์ ดี ไหม เซ รั่ ม ดารา เจ ล หน้า ขาว ใส ยัน ฮี ไวท์ เท น นิ่ง ครีม kiehl's serum รีวิว เลเซอร์ ลด สิว caudalie เซ รั่ ม เซ รั่ ม ผิว ฟู ลาย เล็บ เจ ล สาย ฝ อ คอ ล ลา เจน คุณ หมอ ยา ทา แผลเป็น dragon blood ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว เพียว คอ ล ลา เจน เซ เว่ น เซ รั่ ม กา นิ เย่ สีชมพู ครีม ขมิ้น รักษา ฝ้า ครีม พม่า ผิว ขาว ordinary เซ รั่ ม ทา เล็บ เจ ล ค ริ สมาส เซ รั่ ม 24k ของ ปลอม ต่อ เล็บ เจ ล ปลาย ขาว ครีม ลด รอย สิว ด รา ก้อน ครีม ลด รอย ดํา แบบ เร่ง ด่วน วิธี ส ครับ ผิว ด้วย มะขาม รักษา สิว อักเสบ ที่ไหน ดี เซ รั่ ม ysl ต่อ เล็บ อะ ค ริ ลิ ค ที่ไหน ดี รอย แผลเป็น รอย ดํา provamed รักษา ฝ้า สิว แดง ที่ แก้ม ครีม สลาย ฝ้า ใบ บัวบก ส ครับ วิตามิน ซี หา ครีม หน้า ขาว เซ รั่ ม 24k ใช้ ดี ไหม โซ เน่ คอ ล ลา เจน เวช สำอาง รักษา ฝ้า เม็ด ฟู่ คอ ล ลา เจน สิว อักเสบ แดง ไม่มี หัว รีวิว คอ ล ลา เจน พลัส ซี คอ ล ลา เจน บํา รุ ง ผิว ขาว คอ ล ลา เจน เม จิ ปลอม ครีม ซุปเปอร์ ไวท์ s1 สิว ที่ หน้าอก หลัง เจอ เน ส เซ รั่ ม เซ รั่ ม ไข่ ครีม ออ เร น ทอ ล รักษา ฝ้า ครีม หน้า ขาว มาก คอ ล ลา เจน ทา หน้า pantip ครีม รักษา ฝ้า ได้ ผล จริง เซ รั่ ม ลํา ไย ใช้ ดี ไหม ครีม หน้า ใส ลด จุด ด่าง ดํา ครีม ลบรอย จุด ด่าง ดํา ไอ เท ม ลด สิว อุด ตัน เจ ล ลด รอย สิว เซ เว่ น eucerin ลด รอย แดง คิว เซ รั่ ม พัน ทิป ครีม ขมิ้น แก้ ฝ้า รักษา สิว กี่ เดือน หาย eucerin ลด รอย แดง dermallta ลาย เล็บ เจ ล ลาย เสือ รักษา รอย สิว ภายใน 7 วัน รอย แดง จาก สิว อักเสบ clarins double serum duo ราคา คี ส เซ รั่ ม ลาย เล็บ เจ ล เพ้ น ส ครับ หน้า ใน วัต สัน คอ ล ลา เจน boots ราคา รีวิว eucerin ลด รอย สิว เซ รั่ ม รัง ไหม pantip collagen ตัว ไหน ดี pantip รีวิว คอ ล ลา เจน ซัม ซุง รักษา สิว หัว ช้าง เร่ง ด่วน banila co mr honey serum รีวิว ครีม 24k goldzan คอ ล ลา เจน อั้ ม ดี ไหม ใช้ เบน แซ ค สิว เห่อ ส มู ท อี ครีม ลด รอย แผลเป็น รักษา สิว ตอน ท้อง ครีม ลด รอย ดํา รอย แดง จาก สิว pantip ครีม หน้า ขาว ลด รอย สิว เซ รั่ ม ลด รอย ดำ รอย แดง origin เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน dhc pantip เกลือ ขัด ผิว ขาว ยี่ห้อ ไหน ดี benzac ใช้ ตอน ไหน รีวิว ลด รอย ดำ แบบ ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ ครีม หน้า ขาว แบบ เร่ง ด่วน ตัว ลด รอย สิว origin เซ รั่ ม รักษา รอย สิว ใน 1 เดือน สิว ผด เห่อ ไน ท์ ครีม หน้า ขาว ปัญหา หลุม สิว รีวิว คอ ล ลา เจน ยี่ห้อ ไหน ดี ราคา puricas รักษา สิว หาย จริง ล็อก ซิ ทาน เซ รั่ ม แผล ดํา จาก สิว เซ รั่ ม คอ นางงาม เซ รั่ ม คา เวี ย ร์ แดง รีวิว ครีม ทา รอย ดํา เจ ล แต้ม สิว puricas ซื้อ ที่ไหน ส ครับ ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี 2018 เท อ เม อริ ค โกลด์ เซ รั่ ม ครีม รักษา ฝ้า ที่ เห็น ผล ดี ที่สุด ครีม แก้ ฝ้า ยี่ห้อ ไหน ดี pantip สิว อักเสบ ที่ แก้ม ไม่มี หัว สร้าง คอ ล ลา เจน eucerin แก้ สิว รักษา หลุม สิว ที่ เกาหลี pantip ส มู ท อี ลด รอย สิว ราคา ครีม รักษา สิว หน้า ขาว เซ รั่ ม อิน นิ ส ฟรี ชา เขียว ลด รอย แดง เร่ง ด่วน ยา แต้ม รอย ดํา สิว คอ ล ลา เจน gee13 pantip รักษา สิว ที่ คาง ให้ หายขาด ครีม ผู้ชาย หน้า ขาว ใส คอ ล ลา เจน ปลาดาว แอนตี้ ดาร์ ก ส ปอ ต เซ รั่ ม อภัย ภูเบศ ร pantip ครีม ทา ฝ้า แบบ ไหน ดี ครีม ลบรอย สิว บน หน้า ยา ทา รอย แผลเป็น รอย ดํา เล็บ ต่อ สํา เร็ จ รูป เซ รั่ ม loreal pantip อะ บา โลน คอ ล ลา เจน ดี ไหม ครีม ลอก ฝ้า pantip ทํา ลาย เล็บ เจ ล ครีม ทา แผลเป็น บน ใบหน้า ครีม ทา รักษา ฝ้า mamonde serum รีวิว เซ รั่ ม กู้ หน้า หน้า ใส ลด รอย สิว คา เต้ คอ ล ลา เจน รีวิว คอ ล ลา เจน dhc ซื้อ ที่ไหน ลด รอย สิว mederma คอ ล ลา เจน แบบ เม็ด กับ แบบ ผง อัน ไหน ดี กว่า กัน ดู คอ ล ลา เจน ลาย เล็บ เจ ล มิ ก กี้ ครีม โร จู คิ ส เซ เว่ น เซ รั่ ม คิว เพรส ตัว ใหม่ ตัว ช่วย ลด รอย ดํา จาก สิว เจ ล ลด รอย สิว dragon blood ส ครับ ผิว ตัว ยี่ห้อ ไหน ดี คอ ล ลา เจน เอ วา ครีม หน้า ขาว หน้า เงา หน้า เด็ก ต่อ เจ ล เล็บ โร จู คิ ส เซ รั่ ม ซอง shiseido เซ รั่ ม สิว ผด ไม่ หาย สัก ที แนะ นํา ครีม หน้า ขาว ใส ครีม ลด รอย สิว ตัว ไหน ดี ยา แต้ม สิว ลด รอย แดง ส มู ท อี ครีม ทา แผลเป็น ต่อ เล็บ ทิป ปลาย ส ครับ ผิว ตัว ยี่ห้อ ไหน ดี กำจัด สิว หิน โอ เล ย์ ไวท์ เรเดียน ซ์ เซ รั่ ม กํา จัด สิว เม็ด ข้าวสาร รักษา รอย ดํา สิว ส ครับ ผิว ด้วย มะขามเปียก j2 คอ ล ลา เจน สิว หัว ดำ ที่ หลัง คอ ล ลา เจน ริ ช ของ แท้ ยา ลด รอย ดํา แผลเป็น เซ รั่ ม ณั ช ชา ใช้ ดี จริง ไหม ครีม ลด รอย หลุม สิว pantip หน้า ใส ลด รอย สิว ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดำ ครีม แก้ ฝ้า eucerin สิว เชื้อรา และ การ รักษา หัว สิว อักเสบ ส เน ล เซ รั่ ม อ นาค อ ล ลี่ ได เป ป ไท ด์ รีวิว คอ ล ลา เจน กับ วิตามิน ซี อัน ไหน ดี กว่า เซ รั่ ม ตั๊ ก ศิริ พร ครีม หน้า ขาว ใส ปลอดภัย pantip คอ ล ลา เจน เม จิ สีชมพู รีวิว ส ครับ หน้า pantip เจ ล แต้ม รอย ดํา จาก สิว โกล์ ว คอ ล ลา เจน ดี ไหม เซ รั่ ม เกาหลี แบบ ซอง รีวิว รักแร้ นางงาม ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ 2018 สี เหลือง ครีม หน้า ขาว กา ร์ นิ เย่ ใช้ เซ รั่ ม 2 ตัว ได้ ไหม เม สัน คอ ล ลา เจน รีวิว ครีม กันแดด ลด ฝ้า ครีม รักษา ฝ้า ตัว ไหน ดี นิ ป ปิ คอ ล ลา เจน pantip เซ รั่ ม ส มู ท โตะ มะเขือเทศ soap and glory scrub รีวิว ลด รอย สิว dragon blood ครีม แก้ ฝ้า ตัว ไหน ใช้ ดี ครีม รักษา ฝ้า ยี่ห้อ ไหน ดี ครีม ทา ฝ้า ถูก และ ดี ครีม หน้า ขาว หน้า เงา หน้า เด็ก รักษา สิว ด้วย เบน แซ ค สิ้ ว อุด ตัน คอ ล ลา เจน ลด สิว หน้า ใส naara คอ ล ลา เจน ดี ไหม คอ ล ลา เจน ฝน ฝน วา ส ลี น ลด รอย สิว เซ รั่ ม สี ทอง ฝ้า ส เตี ย รอย ด์ ท รี ท เม้น ท์ สิว hiruscar silicone pro รอย สิว ครีม จุฬา เฮิ ร์ บ ลํา ไย ราคา ครีม รักษา ก ระลึก ที่ ดี ที่สุด เล็บ เจ ล ลาย แมว รีวิว ครีม ทา รอย แผลเป็น ไพล สด ขัด ผิว นี เวี ย รักษา ฝ้า pantip ส ครับ ก ลู ต้า เนื้อ มะขาม ราคา พีซ เซรา คอ ล ลา เจน ลาย เล็บ เจ ล ใหม่ ล่าสุด เบน แซ ค สิว อักเสบ เซ รั่ ม q ใช้ ดี ไหม เซ รั่ ม ลัง โคม ดี ไหม แผล หลุม สิว ส ครับ ผิว ใช้ ดี ครีม หน้า ขาว ใน เซ เว่ น pantip คอ ล ลา เจน ลด ผม ร่วง ส ครับ สมุนไพร pantip รีวิว เฮอ ร์ เบิ ล ส ครับ คอ ล ลา เจน 4000 ครีม psc ดี ไหม ครีม แก้ กะ ครีม dora รักษา ฝ้า ครีม สมุนไพร หน้า ขาว ละ ออ เซ รั่ ม เซ รั่ ม ไวท์ เอ ส เซนส์ คอ ล ลา เจน บริสุทธิ์ 100 เซ รั่ ม clarins รีวิว ยัน ฮี เซ รั่ ม วิ ต ซี รีวิว dermallta เซ รั่ ม วอ ร์ ด้า สิว ที่ เซ รั่ ม aesop รีวิว ครีม วัต สัน ลด สิว รีวิว ส ครับ มะขาม เดอะ ควีน รักษา สิว รอย ดำ แค ล์ ร คอ ล ลา เจน ลด ปัญหา สิว ครีม ลด รอย แผลเป็น วัต สัน รักษา รอย สิว ที่ คอ คอ ล ลา เจน ที่ ช่วย เรื่อง ผิว เซ รั่ ม อิน นิ ส ฟรี ชา เขียว แอ ม พูล เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน ไท พ์ ทู วิ ส ท ร้า เซ รั่ ม ไวท์ เอ ส เซนส์ ลาย เล็บ เจ ล คิ ต ตี้ ไอ เดีย เพ้นท์ เล็บ สั้น ครีม ทา ลบรอย ดํา 10 อันดับ ครีม หน้า ขาว คอ ล ลา เจน dhc ซื้อ ที่ไหน คอ ล ลา เจน ไตร เป ป ไท ด์ วิ ส ต้า รักษา สิว รอย แดง collagen กระดูก เซ รั่ ม รู ขุม ขน กว้าง pantip เช ลำ ครีม หน้า ขาว สำหรับ ผู้ชาย เซ รั่ ม power 10 formula คอ ล ลา เจน เป๋าฮื้อ สกัด เย็น วิธี ทํา ลาย เล็บ เจ ล ครีม หน้า ขาว ใน เซ เว่ น pantip ลาย เล็บ เจ ล เกาหลี เซ รั่ ม คน ผิว มัน ครีม ทา ฝ้า ที่ หาย จริง คอ ล ลา เจน ยู กิ ดี ไหม เพ้ น เล็บ เจ ล สี แดง เจอ เน ส เซ รั่ ม ครีม ส ครับ มะขาม รักษา สิว จมูก ยา ลบรอย แดง สิว ต่อ เจ ล กับ อะ ค ริ ลิ ค เพ้ น ลาย เล็บ เจ ล ครีม แต้ม สิว ลด รอย ดํา collagen peptide ดี ไหม ครีม ลด รอย สิว ดี ที่สุด คอ ล ลา เจน จู โจ รักษา สิว ประ จํา เดือน คอ ล ลา เจน ยู เบ รี น รีวิว ลาย เล็บ เท้า เจ ล สวย ๆ 2019 คอ ล ลา เจน ไอ ริ ส แอ ม พูล เซ รั่ ม hiruscar หลอด สี ฟ้า ครีม ลด รอย ดํา เร่ง ด่วน ลาย เล็บ เจ ล สี นู้ ด สวย ๆ เซ รั่ ม ส้ม เกาหลี เซ รั่ ม wish ส ครับ มังคุด ส มู ท โตะ เล ม่อน ซี แอ ค เน่ พลัส ไวท์ เซ รั่ ม แก้ สิว ฮอร์โมน เจ ล ลด รอย สิว ที่ ดี ที่สุด dermallta รักษา สิว แพ้ สาร ลาย เล็บ เท้า สี เจ ล สวย ๆ ครีม ลด รอย แผล จาก สิว คอ ล ลา เจน โปรตีน ส มู ท โตะ เล ม่อน ซี แอ ค เน่ พลัส ไวท์ เซ รั่ ม เซ รั่ ม เกาหลี ลด รอย สิว เซ รั่ ม huxley colla ของ แท้ เจ ล ลด รอย สิว รอย ดํา สิว อักเสบ แดง ไม่มี หัว เซ รั่ ม คอ นางงาม ครีม หน้า ขาว หน้า เงา หน้า เด็ก bio oil รอย สิว ครีม ทา ฝ้า มา ยา เจ ล ลด รอย สิว ที่ ดี ที่สุด เซ รั่ ม พิษ แมงกะพรุน pantip แบบ ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ คอ ล ลา เจน boots ทำ ส ครับ เอง ครีม ลด รอย แผล สิว แนะนำ ครีม ลด รอย สิว ลาย เล็บ เจ ล สาย ฝ อ อิ ล ยัง คอ ล ลา เจน q เซ รั่ ม รีวิว ครีม ลด รอย สิว ด รา ก้อน แค ป ชั่ น คอ ล ลา เจน ไซ โก โนะ swiss energy collagen รีวิว ลด รอย สิว ส มู ท อี เวช สํา อา ง หน้า ขาว ใส pantip เซ รั่ ม แพลง ตอน snowgirl เซ รั่ ม บํา รุ ง รอบ ดวงตา เซ ฟ่า เซ รั่ ม พัน ทิป รีวิว ครีม ซอง ลด รอย สิว ยา แต้ม รอย แผลเป็น จาก สิว ครีม หน้า ขาว ใส ที่ ดารา นิยม ใช้ รีวิว เซ รั่ ม ผึ้ง โรงงาน คอ ล ลา เจน ครีม หน้า ขาว ยี่ห้อ ไหน ดี pantip เซ รั่ ม ลด รอย สิว ที่ ดี ที่สุด รักษา หลุม สิว ด้วย ตัว เอง pantip collagen ช่วย เรื่อง อะไร ครีม ทา ฝ้า หน้า ขาว ใส ครีม ลํา ไย รักษา ฝ้า ลด รอย แดง จาก สิว ครีม อัน ดี เนเจอร์ คอ ล ลา เจน ไท พ์ ทู แม ค ครู ล คอ ล ลา เจน ติดอันดับ ครีม รักษา ฝ้า เด อ ร์ มิส ท์ ครีม องุ่น รักษา ฝ้า คอ ล ลา เจน ผิว ใส pantip รักษา สิวเสี้ยน ที่ จมูก ครีม หน้า ขาว ยี่ห้อ ไหน ดี pantip เซ รั่ ม ไบ โอ เธิ ร์ ม ตัว ใหม่ สิว ผด สาเหตุ ลาย เล็บ เจ ล แบบ เรียบๆ ครีม ใน เซ เว่ น ลด สิว หน้า ใส ครีม ซอง หน้า ขาว ใน เซ เว่ น ครีม noscarna gel รีวิว ครีม ทา หน้า แล้ว ขาว คอ ล ลา เจน ยี่ห้อ ไหน ดี ที่สุด พัน ทิป ครีม เซ เว่ น ลด รอย แดง เซ รั่ ม tea tree oil ท รี ท เม้น ท์ รอย สิว ยา ลด รอย ดำ จาก สิว โปรตีน คอ ล ลา เจน ครีม ทา รอย แดง สิว อักเสบ รักษา ธรรมชาติ ใช้ ส ครับ ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี ครีม รักษา รอย ดํา จาก แผล รักษา รอย สิว ด่วน เป็น รอย สิว มา นาน เล็บ เจ ล ลาย ดอกไม้ แห้ง แก้ ปัญหา สิว ที่ คาง เซ รั่ ม แพลง ตอน biotherm คอ ล ลา เจน ร่างกาย ต้องการ คอ ล ลา เจน ริ ช ของ แท้ เป็น รอย แดง จาก สิว ยา แต้ม สิว ลด รอย แดง ซิ ก้า กรี นที คอ ล ลา เจน ไวท์ เซ รั่ ม ครีม ลด หลุม สิว เซ เว่ น คอ ล ลา เจน ฝน ฝน อยาก ให้ รอย สิว หาย เร็ว ๆ รีวิว คอ ล ลา เจน คอ ล ลา ริ ช ยา ลด แผลเป็น บน ใบหน้า เซ รั่ ม เห็ด รีวิว คอ ล ลา เจน กับ ประจำเดือน ราคา คอ ล ลา เจน กิ ฟ ฟา รี น สิว อักเสบ ไม่ หาย สัก ที เจ ล หน้า ขาว ใส คอ ล ลา เจน เม จิ สี ทอง รีวิว ลาย เล็บ ซัมเมอร์ 2019 เล็บ อ ค ริ ลิ ค ยา แต้ม สิว ด รา ก้อน บ ลัด หน้า ใส ครีม แค ป ชั่ น คอ ล ลา เจน ไซ โก โนะ ครีม 24k goldzan ครีม ลอก ฝ้า pantip คอ ล ลา เจน ตรา เฟรช โด ส ordinary เซ รั่ ม ลาย เล็บ เจ ล สุภาพ เซ รั่ ม v7 pantip ครีม scagel บี เอ็ ม คอ ล ลา เจน พลัส พัน ทิป ลาย เล็บ เจ ล ยอด ฮิต รีวิว ครีม ลด รอย สิว เกาหลี แบบ เล็บ เจ ล หรู ๆ คอ ล ลา เจน เพียว คือ ลาย เล็บ เจ ล คิ ต ตี้ provamed hyaflash รีวิว รีวิว เซ รั่ ม เม อ ซี่ ยา ลด รอย แผลเป็น บน หน้า ลด รอย สิว รอย ดํา รอย แดง เซ เว่ น เซ รั่ ม yves rocher pantip ครีม ทา หน้า แก้ ฝ้า ครีม ซุปเปอร์ ขาว ใส s1 pantip ส มู ท อี แก้ สิว คอ ล ล่า พลัส รีวิว ส ครับ soap&glory dw collagen พัน ทิป ไธ ม์ เม่ เซ รั่ ม รีวิว รักษา รอย ดำ รอย แดง ทํา ส ครับ มะขามเปียก เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน พลัส คอ ล ลา เจน มี ฮา ลา ล ครีม สมุนไพร รักษา ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยา ลด รอย แผลเป็น เกาหลี เซ รั่ ม ลด สิว ลด รอย ต่อ เล็บ เจ้าสาว เซ รั่ ม ใน 7 ครีม ลด รอย ฝ้า กระ ส ครับ soap and glory ไตร ลา จิ น่า เซ รั่ ม หลุม สิว มี กี่ แบบ เซ รั่ ม จู จู เน่ ดี ไหม ครีม เกาหลี ลด รอย สิว ครีม รักษา ฝ้า ดี ที่สุด ส ครับ เอ บอน เน่ ครีม ลด รอย ดํา สิว pantip ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ 2018 สี แดง รักษา สิว ตอน ท้อง คอ ล ลา เจน หน้า เด้ง รักษา รอย สิว ใน เซ เว่ น สิ้ ว อุด ตัน เล็บ เจ ล ลาย ใหม่ ๆ แก้ สิว ไม่มี หัว collagen ของ เชน ครีม ว่า น หางจระเข้ ลด รอย สิว ท รี ท เม้น ท์ รักษา สิว pantip รอย ด่าง ดํา บน ใบหน้า mederma ทา ตอน ไหน รีวิว ครีม ขัด ผิว แนะ นํา ครีม ลด รอย ดํา เซ รั่ ม แอ ม พูล คอ ล ลา เจน พี่ หนู แหม่ม รักษา สิว ผด สิว อุด ตัน pantip ส มู ท อี แก้ สิว ไฮ โดร ไล ซ์ ฟิ ช คอ ล ลา เจน เม โส คอ ล ลา เจน คอ ล ลา เจน ยู กิ ดี ไหม แบบ ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ คอ ล ลา ริ ช คอ ล ลา เจน ดี ไหม ครีม ให้ หน้า ขาว ส ครับ ขัด ขี้ ไคล ยี่ห้อ ไหน ดี เซ รั่ ม ใย ไหม เซ รั่ ม อะ โว คา โด รีวิว ครีม ที่ รักษา รอย สิว ครีม ลด รอย สิว mizumi คอ ล ลา เจน เม จิ ปลอม รักษา สิว แบบ หายขาด ครีม หน้า ขาว ยู เซอ ริน sanctuary spa salt scrub รีวิว ครีม รอย สิว เซ เว่ น เจ ล ต่อ เล็บ แบบ ขวด ลด รอย สิว ใน วัต สัน รักษา สิว ทุก ชนิด เซ รั่ ม เซ เว่ น ลด สิว ต่อ เล็บ อะ ค ริ ลิ ค เอง ยา แต้ม แผลเป็น สิว รีวิว ครีม ซอง ลด รอย สิว คอ ล ลา เจน ใน เซ เว่ น แบบ ชง แต้ม จุด ด่าง ดํา ครีม ลด รอย สิว จุด ด่าง ดํา ผู้ชาย pantip ครีม ลด รอย สิว รอย ดำ ครีม ส ครับ หน้า เป็น สิว รอย ดํา ครีม ที่ รักษา รอย สิว วิธี ทํา ส ครับ ขัด ผิว ขาว dragon blood ลด รอย สิว คา เต้ คอ ล ลา เจน รีวิว pantip แบบ เล็บ เจ ล สี พาส เท ล รักษา สิว กี่ เดือน หาย มาดาม ออ แก นิ ค แก้ ฝ้า สิว อักเสบ หัว ช้าง ตัวแทน จำหน่าย คอ ล ลา เจน ฟรี สิว ผด กี่ วัน หาย คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ 6000 คอ ล ลา เจน เฌอ ชม ของ ปลอม ส มู ท อี รอย แผลเป็น ส ครับ แตงกวา โร จู คิ ส ลด รอย สิว เล็บ เจ ล ลาย เรียบๆ โร จู คิ ส รักษา สิว เซ รั่ ม จู จู เน่ ดี ไหม ไม นั ส ท เวน ตี้ เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน กระแต ดี ไหม เซ รั่ ม 89 เซ รั่ ม ที่ ทํา ให้ ผิว แข็งแรง เป็น สิว ผด ไม่ หาย สัก ที ลาย เล็บ เจ ล ลาย หินอ่อน เซ รั่ ม ซับมัน yves rocher clinique ลด รอย สิว คอ ล ลา เจน สำหรับ คุณ แม่ หลัง คลอด วิธี ใช้ ส ครับ ขัด ผิว นา ระ คอ ล ลา เจน pantip ห ลุ่ม สิว ครีม ซอง หน้า ขาว เซ เว่ น ขั้น ตอน ต่อ เล็บ เจ ล พร เกษม รักษา สิว ราคา เซ รั่ ม ดอก ดาวเรือง ครีม dragon blood scar gel ครีม ซอง ลด รอย ดำ ลด จุด ดํา จาก สิว เวช สำอาง รักษา ฝ้า ครีม หน้า ขาว ไว ครีม ใช้ แล้ว หน้า ขาว ใน เซ เว่ น เซ รั่ ม รักษา หลุม สิว วัต สัน ทิป ต่อ เล็บ รีวิว ยา แต้ม รอย สิว รอย ด่าง ดํา จาก สิว โปร บิ ต้า visi แก้ สิว ฮอร์โมน สิว หิน ดํา ครีม ซอง เซ เว่ น แก้ ฝ้า นู ไวท์ คอ ล ลา เจน เป ป ไท ด์ เจ ล ลด รอย แดง จาก สิว ลัง โคม เซ รั่ ม รีวิว ส ครับ แตงกวา มาก หน้า ลด รอย สิว ทำ ส ครับ ผิว เซ รั่ ม ลํา ไย จุฬา เฮิ ร์ บ รีวิว ช่วย ลด สิว คอ ล ลา เจน vistra ดี ไหม รีวิว puricas dragon's blood ครีม ลด รอย ดํา ที่ หลัง ครีม ลด รอย ดำ รอย แดง จาก สิว ส ครับ เอ บอน เน่ ลด รอย สิว ครีม scarzone ราคา ยา ลด จุด ด่าง ดํา จาก สิว เซ รั่ ม ผิว ขาว ทา ตัว วิ ชี่ มิ เนอ รั ล 89 รีวิว พิ ม รี่ แพร์ เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน 100 เปอร์เซ็นต์ kiehl's quinoa serum รีวิว ผื่น สิว ที่ หลัง คอ ล ลา เจน ผิว ขาว หน้า ใส ตัว ช่วย ลด รอย ดํา จาก สิว เซ รั่ ม ของ เกาหลี hoyeon facial serum ครีม ลด รอย สิว ดี ที่สุด ซี แคร์ คอ ล ลา เจน ครีม ลด สิว ลด รอย ดํา เซ รั่ ม ทับทิม เซ เว่ น ครีม ซอง เซ เว่ น ใช้ แล้ว หน้า ขาว รีวิว ครีม ลด รอย ดํา ครีม เซ รั่ ม ลด รอย สิว เจ ล รอย สิว dragon blood แต้ม สิว คอ ล ลา เจน คุณ หมอ ครีม ลด สิว หน้า ขาว นา ระ คอ ล ลา เจน pantip ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ 2018 สี เหลือง serum some by mi รีวิว สิว อุด ตัน อักเสบ รักษา ครีม ส ครับ ผิว กาย เซ รั่ ม คน ผิว มัน ครีม ลด รอย สิว สํา ห รับ ผิว แพ้ ง่าย เกลือ ส ครับ ผิว ใน เซ เว่ น ลัง โคม เซ รั่ ม รีวิว รักษา รอย สิว ภายใน 7 วัน ต่อ เล็บ เจ ล เอง ครีม ลด รอย สิว จุด ด่าง ดำ ที่ ดี ที่สุด ลบรอย ดํา จาก สิว ที่ หน้า ครีม ใบ บัวบก สลาย ฝ้า พัน ทิป ต่อ เล็บ แบบ ไหน ทน สุด ครีม หน้า ขาว เงา เด็ก dragon blood scar cream pantip เซ รั่ ม เพชร คอ ล ลี่ คอ ล ลา เจน เซ เว่ น สิว สาร ส เต รอย ยา ลบรอย แดง สิว ครีม ทา ฝ้า หาย จริง วิ ต ซี น้อง ฉัตร ซื้อ ที่ไหน เซ รั่ ม น วัต ครีม ใน เซ เว่ น รักษา รอย สิว ซี แคร์ คอ ล ลา เจน ราคา ฮา ดะ ลา โบะ ครีม สี ขาว puricas ดี ไหม เซ รั่ ม yves rocher pantip เค ที คอ ล ลา เจน คอ ล ลา เจน 100 เปอร์เซ็นต์ เจ ล ลด รอย แดง สิว ต่อ เล็บ เจ ล หลุด ยา ลด รอย แผลเป็น สิว ลา น่า คอ ล ลา เจน ส มู ท อี แก้ ฝ้า กระ เซ รั่ ม ลัง โคม pantip เซ รั่ ม เห็ด เยื่อ ไผ่ รักษา สิว ตรง จมูก ครีม ซอง ใช้ แล้ว หน้า ขาว คอ ล ลา เจน ปลาดาว dhc คอ ล ลา เจน ราคา ครีม ลิ ฟ ติ้ง คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม แค ป ชั่ น คอ ล ลา เจน ไซ โก โนะ ครีม รักษา รอย สิว เซ เว่ น คอ ล ลา เคน โกะ ราคา ส่ง อ บา โลน คอ ล ลา เจน รีวิว คอ ล ลา เจน เฮอ ร์ บา ไลฟ์ ดี ไหม คอ ล ลา เจน ได เป ป ไท ด์ พัน ทิป เซ รั่ ม ช่วย ให้ ผิว แข็งแรง ครีม เกาหลี ลด สิว รักษา สิวเสี้ยน ที่ จมูก เซ รั่ ม แก้ รอย สิว คอ ล ลา เจน โซ โน โกะ ครีม หน้า ขาว อันดับ 1 ใช้ ครีม ไร หน้า ใส ครีม หน้า ขาว ใน เซ เว่ น 2020 ยา แก้ รอย ดํา ดิ ออ ร์ เซ รั่ ม รีวิว คอ ล ลา เจน พลัส ที่ ลด สิว ครีม ออ เร น ทอ ล รักษา ฝ้า หน้า เป็น รอย สิว ดํา รักษา รอย สิว หลัง คอ ล ลา เจน แบ ล็ คม อ ร์ pantip ลาย เล็บ สั้น เจ ล สวย ๆ 2019 ส ครับ boots คอ ล ลา เจน ได เป ป ไท ด์ พัน ทิป dior serum รีวิว ครีม ส มู ท อี ลด รอย สิว ครีม ทา ฝ้า เลือด ซี แคร์ คอ ล ลา เจน ส ครับ ผิว soap and glory ครีม ส ครับ ด รา ก้อน ลด รอย สิว ส ครับ ขัด ผิว หน้า ครีม ยัน ฮี หน้า ขาว ไร้ สิว เล็บ เจ ล ลาย โพ นี่ eucerin ลด รอย แดง ครีม ซุปเปอร์ ขาว ใส s1 pantip scotch collagen plus รีวิว โร จู คิ ส แอ ค เน่ เซ รั่ ม ส ครับ ผิว ถูก และ ดี ครีม ทา สิว ฝ้า ลาย เล็บ เจ ล โทน ชมพู ครีม แก้ รอย แดง เซ รั่ ม giffarine dragon blood scar cream ราคา ยู ซี ทู คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม กระชับ รู ขุม ขน หน้า ใส วิ ชี่ มิ เนอ รั ล 89 รีวิว เล็บ อะ ค ริ ลิ ค ราคา ครีม หน้า ขาว สำหรับ ผู้ชาย ส ครับ หน้า ยี่ห้อ ไหน ดี pantip คอ ล ลา เจน ไว ตา เมท ดี ไหม รีวิว เซ รั่ ม เม อ ซี่ ครีม แต้ม รอย ดํา เซ รั่ ม เป ป ไท ด์ เกาหลี pantip collagen ช่วย เรื่อง อะไร ส ครับ มังคุด เจ ล รักษา สิว ผด ยู เซอ ริน แก้ สิว คอ ล ลา เจน nara คอ ล ลา เจน อ อย ลี่ การ รักษา สิว หิน คอ ล ลา เจน เม จิ สี ทอง รีวิว เซ รั่ ม ทับทิม innisfree pantip ครีม แก้ ผ้า ผลิตภัณฑ์ ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ส ครับ ผิว บิวตี้ บุ ฟ เฟ่ eucerin รอย ดำ เซ รั่ ม ไข่มุก ริ ช คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม อี ฟ โร เช่ ครีม เซ เว่ น รักษา รอย สิว เซ รั่ ม เลือด มังกร 10 อันดับ ครีม หน้า ขาว 10 อันดับ ครีม หน้า ขาว ลาย เล็บ เจ ล ไป ทะเล คอ ล ลา เจน แบ ล็ คม อ ร์ pantip ส มู ท อี ทา รอย แผลเป็น สิวเสี้ยน ที่ หลัง ครีม ซุปเปอร์ ขาว ใส s1 pantip สิว ผด กี่ วัน หาย คอ ล จิ คอ ล ลา เจน ทิป ต่อ เล็บ melasma ครีม เซ รั่ ม เว เน่ มา ร์ ก ลด รอย สิว ยา แก้ แผลเป็น จาก สิว ส ครับ narisara ร่างกาย ต้องการ คอ ล ลา เจน ต่อ วัน โร จู คิ ส ไน ท์ เซ รั่ ม คอ ล ลา เจน เฮอ ร์ บา ไลฟ์ ดี ไหม ครีม ขมิ้น แก้ ฝ้า สิ้ ว อุด ตัน นิ ว เว ย์ คอ ล ล่า ไวท์ pantip vichy 89 pantip ครีม ใบ บัวบก รักษา ฝ้า ครีม มาร์ค หน้า ลด รอย สิว ลาย เล็บ เจ ล สี แดง สวย ๆ คอ ล ลา เจน ใน เซ เว่ น แบบ ผง ผลิตภัณฑ์ ส ครับ ผิว ท รู เฟ รน คอ ล ลา เจน kiehl's รักษา รอย สิว คอ ล ลา เจน วัต สัน สีชมพู ลด รอย สิว mederma ยัน ฮี แก้ ฝ้า ส ครับ ผิว จาก ธรรมชาติ ตัว ช่วย ลด รอย สิว เซ รั่ ม cc พีซ เซรา คอ ล ลา เจน ส ครับ ผิว มะขามเปียก เซ รั่ ม เร่ง ผิว ขาว ผล ไม้ ลด รอย สิว เจ ล แต้ม สิว มังคุด pantip คอ ล ลี่ คอ ล ลา เจน แบบ ชง ครีม หน้า ขาว กิ ฟ ฟา รี น goldzan รีวิว เซ รั่ ม ฟื้นฟู ผิว คอ ล ลา เจน ณ วั ฒ น์ อิสร ไกร ศีล ยี่ห้อ คอ ล ลา เจน ครีม รักษา ฝ้า อภัย ภูเบศ ร ส ครับ ผิว ดีๆ ลด สิว ที่ คาง ครีม ลด รอย แดง รอย ดํา คอ ล ลา เจน กับ วิตามิน ซี อัน ไหน ดี กว่า โร จู คิ ส แอ ค เน่ เซ รั่ ม โปร ฟิ มิ น เพียว คอ ล ลา เจน ได เป ป ไท ด์ แบรนด์ ส ครับ puricas ของ ปลอม ยา ทา ลด รอย แดง สิว eucerin ลด รอย ดํา จาก สิว สิว ผด กลาย เป็น สิว อักเสบ เซ รั่ ม ณั ช ชา แท้ vistra active collagen 5000 mg รีวิว ยู เซอ ริน รักษา สิว ราคา ลด รอย แผล สิว แนะ นํา ส ครับ ผิว ขาว โก ล คอ ล ลา เจน ลบรอย สิว รีวิว คอ ล ลา เจน พี่ อ้อย รักษา สิว อุด ตัน หน้าผาก คอ ล ลา เจน เป็น เม็ด เซ รั่ ม รักษา ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา สิว จาก ส เตี ย รอย ด์ คอ ล ลา เจน ไตร เป ป ไท ด์ จาก ปลา อะ นี ฆา คอ ล ลา เจน สิว จุด ดํา ครีม หน้า ขาว ใส ที่ ดี ที่สุด ครีม รักษา รอย ดํา จาก แผล เล็บ เจ ล ลาย ใหม่ ๆ ตัว ช่วย ลด รอย สิว เจ ล แต้ม แผลเป็น เซ รั่ ม magique ผลิตภัณฑ์ ขัด ผิว ขาว ครีม ยัน ฮี แก้ ฝ้า แบบ เล็บ สี รุ้ง คอ ล ล่า คน amsel collagen plus 10000 รีวิว สิว ไต แข็ง ไม่มี หัว ลบรอย แผล สิว vistra collagen ดี ไหม มะกรูด รักษา สิว วินัย ไกร บุตร คอ ล ลา เจน รักษา รอย สิว ใน 1 เดือน คอ ล ลา เจน fairlykiss กำจัด สิว หิน รีวิว ultrawhite+ spotless double booster serum ครีม แก้ หลุม สิว ใน เซ เว่ น คอ ล ลา เจน ไท พ์ ทู วิ ส ท ร้า คอ ล ลา เจน ไตร เป ป ไท ด์ มี ยี่ห้อ ไหน บ้าง สิว อักเสบ รักษา ธรรมชาติ คา เต้ คอ ล ลา เจน รีวิว pantip คอ ล ลา เจน ของ เป้ ย ครีม ซอง ลด จุด ด่าง ดํา ส ครับ ทำ เอง ครีม หน้า ขาว ของ ผู้ชาย เซ รั่ ม ณั ช ชา ใช้ ตอน ไหน ลาย เล็บ เจ ล ลาย ดอกไม้ ครีม ใน เซ เว่ น ใช้ แล้ว หน้า ขาว ใส ก ลู ต้า มะขาม ขัด ผิว ทิป ต่อ เล็บ เท ส เตอร์ เซ รั่ ม ชา เขียว ครีม ขาว พม่า เซ รั่ ม ทอง คํา 24k ราคา ครีม รักษา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด เซ เว่ น ครีม ซุปเปอร์ ไวท์ s1 ครีม แก้ ฝ้า สำหรับ ผู้ชาย คอ ล ลา เจน พ รี เมี่ ยม เซ รั่ ม เติม หลุม สิว ยา แต้ม รอย สิว ใน เซ เว่ น ฟ ล อ ร่า คอ ล ลา เจน ดี ไหม ลด รอย แดง รอย ดำ คอ ล ลา เจน ที่ ช่วย เรื่อง สิว nippi collagen รีวิว ซี รัน เซ รั่ ม วิ ต ซี โสม ควีน ครีม ซอง เซ เว่ น รอย สิว รอย สิว รอย ดํา รอย แดง เซ รั่ ม ให้ ผิว แข็งแรง คอ ล ลา เจน ขวด ลบรอย จุด ด่าง ดํา บน ใบหน้า วิ ที รัก สาร อย สิว รีวิว เซ รั่ ม ลัง โคม ครีม รักษา กระ ฝ้า หน้า ขาว ใส ซิงค์ แอนด์ คอ ล ลา เจน กิ ฟ ฟา รี น ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว ใน เซ เว่ น เล็บ อะ ค ริ ลิ ค สวย ๆ หัว สิว อักเสบ ยา ทา รอย ดำ สิว วินัย ไกร บุตร คอ ล ลา เจน ลด รอย สิว หลุม สิว ครีม ขมิ้น สด หน้า ใส พัน ทิป คอ ล ลา เจน เว นิ ต้า รักษา รอย สิว ใน 1 เดือน ครีม ลด รอย ดํา ที่ หลัง ครีม ส มู ท อี ลด สิว โปร วา เมด ลด รอย สิว เซ รั่ ม เร่ง ขาว คอ ล ลา เจน ห มิ ง bio oil รอย สิว นี เวี ย เซ รั่ ม วิ ต ซี ครีม แต้ม สิว hiruscar ทํา ลาย เล็บ เจ ล รูป ส ครับ ผิว เซ รั่ ม ฟื้นฟู ผิว ยา แต้ม สิว เลือด มังกร facial scrub รีวิว ลบรอย สิว รีวิว เซ รั่ ม โสม ทอง คํา แค ล์ ร คอ ล ลา เจน เซ รั่ ม เกาหลี ราคา ส่ง แก้ รอย ดำ สิว ยู เบ รี น คอ ล ลา เจน ราคา เป็น สิว หัวแข็ง โร จู คิ ส ลด รอย สิว ครีม ชมพู ขาว หน้า ใส
                    รอย หลุม สิว ครีม| เซ รั่ ม รักษา แผลเป็น| ยา แต้ม รอย สิว ยี่ห้อ ไหน ดี| ยา ทา รอย ดํา แผลเป็น| ส ครับ มะขาม ขัด ผิว ขาว| เซ รั่ ม รักษา แผลเป็น| รอย แดง จาก สิว เซ เว่ น| เด อ มา ติก อั ล ต ร้า รอย สิว| รีวิว ครีม ทา รอย สิว| ลด เลือน จุด ด่าง ดํา รอย สิว| ครีม รักษา ฝ้า 2020 pantip| ครีม ขาว เงา เด็ก| ผลิตภัณฑ์ ลด ฝ้า กระ| ส ครับ ผิว กิโล| ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว ดี ที่สุด| ครีม หน้า ขาว เคา เตอร์ แบรนด์| ครีม ลบ หลุม สิว pantip| ส ครับ หน้า คน เป็น สิว| ส ครับ เร่ง ขาว| ครีม เคา เตอร์ แบรนด์ ลด รอย สิว| ส ครับ ขัด ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี pantip| himalaya ลด รอย สิว| แบบ เล็บ เจ ล ไฮ โซ| เล็บ เจ ล กับ อะ ค ริ ลิ ค| ครีม รักษา ฝ้า หนวด| ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว หน้า| ส ครับ yves rocher| ครีม บํา รุ ง หน้า ขาว pantip| ลาย เล็บ น่า รัก ใหม่ ๆ| ส ครับ clarins| ต่อ เจ ล เล็บ เท้า| ยา ทา รอย ดํา แผลเป็น| เซ รั่ ม รอย แดง| ลาย เล็บ เจ ล ผิว แทน| รีวิว ครีม ลบรอย ดํา จาก สิว| ครีม ลด รอย แผลเป็น จาก สิว pantip| แก้ รอย สิว ดํา| ลาย เพ้นท์ เล็บ เจ้าสาว มาก| รักษา รอย ดํา แผลเป็น| ครีม ซอง แก้ ฝ้า| eucerin รอย แดง| แนะ นํา ครีม รักษา ฝ้า| ผลิตภัณฑ์ ลด ฝ้า กระ| hiruscar silicone pro หลุม สิว| ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว เกาหลี| รีวิว ครีม ลด จุด ด่าง ดํา pantip| ครีม ซอง แก้ ฝ้า| hiruscar silicone pro หลุม สิว| ยา แต้ม รอย สิว ยี่ห้อ ไหน ดี| ครีม dragon blood scar cream| ต่อ เล็บ แบบ ไหน อยู่ ได้ นาน| ลด รอย สิว hiruscar| ยา ทา รอย ดํา แผลเป็น| เซ รั่ ม ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด| ครีม ไวท์ เท น นิ่ง ยี่ห้อ ไหน ดี pantip| รักษา รอย สิว รอย แดง| medmaker กับ mederma| ครีม ซอง เซ เว่ น ลด รอย ดํา จาก สิว| ส มู ท อี ลด รอย ดํา จาก สิว| ครีม รักษา รอย สิว กระ จุด ด่าง ดํา| สิว เป็น รอย ดํา| รักษา รอย ดํา แผลเป็น| กันแดด ยัน ฮี สีชมพู| ยา ลด รอย สิว ใน ร้าน ขาย ยา|